Page 234

۲۲۰ اختیار نموده بودند « السلطان ظل الله ـ من اكرمه اكرمه الله ـ ومن اهانه اهانه الله ــ يعنی پادشاه سایه خداست ـ کسیکه اکرامش نمود خدا تعالی عرشرا بلند می نماید و کسیکه او را توهین کرد خدایتعالی او را ذلیل میکند » و این صدا را بصورت اوامر مذهبی بروز جمعه در خطبه ها بگوش کرور ها مردم میرسانیدند ــ در انوقت بمقابله این اعلانات صدا را بلند کردن سهل نبود لیکن دلاوری شیخ سعدی قابل تمجید ست که پادشاه خود را بدین الفاظ خطاب میکند ــ ۵۱ علامه مؤلف درین عبارت (۲) دعوی میکند اول اینکه السلطان ظل الله الخ اوامر اسلامی نیست بلکه لیکن ..... حریفان با و رنگ مذهبی دادند ـ دوم اینکه سعدی و غیره شعرای ایران بمقابله ناطق کوشی مذکو رجهاد و جانفروشی نمودند ـ لیکن این هرد و دعاویش باطل اند ـ مؤلف از تنزل عالم اسلام خیلی متاثرست و راه نجات میجوید لیکن متاسفانه گفته میشود که راهی که درین فقرات بمردم تعلیم داده اعلان ناکامی او رامی نماید ـ ما علم داریم که علوم بیرون مؤلف بر همن منزلت سکوت بوت نیست بلکه ما خذ آن آغوش تربیت سید محمود (ابن میرسید) است پس چنین رهنمائی خطا کارانه قابل تعجب نیست ــ راه سید محمود امثالی او بود که آخر اضافت مخالفین دانشمندان بر این شخص وارد نمی کردند که در ان بفکر مسموم اجانب خوقص نمی دیدند بلکه اعتراض را بجای خود مسلم داشته از (۲) مسلک یکی را اختیار می نمودند اوّل اینکه در اوامر و قوانین و فیصله های جمهوریه اسلامیه تا ویل میکردند که مطلب آن نیست که علما و حکمای آن تا امروز گردیده اش می آیند ــ دوم اینکه ( اگر باب تاویل را بر فهم خود مسدود میدیدند ) از اصل حکم افکار میکردند که این حکم اسلامی نیست بلکه محدثین یا مفسرین و غیره آنرا در اسلام داخل کرده اند مؤلف درینجا مسلک دوم را اختیار نمود که احکام مذکورا اصلی نداند و حریفان آنرا رنگ مذهبی داده در خطبه ها جمو داخل نموده اند ـ حالا نگه این حدی حسب تصریحات جامع صغیر امام سیوطی رحمة الله علیه باعتبار سند صحیح دست و در طبرانی و بیهقی ازین بکثرت روایت شده ــ دمشكوة المصابيح هم ان السلطان ظل الله روایت نموده در بعض روایات السلطان ظل الرحمن و در بعض السلطان العادل المتوضع ظل الله آمده است بعد از تصریحات محدثین کاملین انکار نمودن در اقلیه تصرومست