Page 162

١٥٥ زهر شی بوی محبت می آید و دل او در هر ذره یک کشش محسوس میکند الغرض در نظر صوفی همه عالم بصورت یک پیکر محبوبی جلوه می نماید و امور مخالف و مکروهات دنیا بروی خود نقاب ادائهای دل دوز معشوق انداخته خیلی خوشنما معلوم میشوند این کیفیت الفت عام اخلاق را بلند می سازد. فقها و علمای ظاهری یک دشمنی عام بربنای اختلاف خیالات و اجتهادات بر پا کرده نه صرف با مذاهب غیر بلکه بحد فرقه های اسلامی جنگ ابدی قائم کرده بودند از رو اداری شه دنیا مجونی ست مرکب از امور متضاده درینجا هر شی کار آمد بلکه اگر از حد خود تجاوز نکند ضروری و از ارکان قیام ست. اینجا زهرست و تریاق ست عقل و هوش اند و شراب و تریاک - اسلام که انسان را راه فطرة نشان داده یک جامعۀ وسطه را تشکیل میدید بقیام و بقا و ترقی آن بد و قوی متضاد و احتیاج داشت (١- جاذبه ٢- دافعه) حضرات صوفیه رحمهم الله تعالی کار مغناطیس را وا دادند و حضرات علما کثرالله امثالهم خدمت حصین و تزکیه و تصفیه را انجام کردند برای بقای جامعۀ اسلامیه این دو گروه همگین طور لازم اند که برای حیات حیوانیه قوای داخل و خارج که تنها یک نفس کافی نیست. لیکن این شرط ست که بالای این قوت های جاذبه و دافعه یک قوت عاقله منظم و نگران باشد که آنها را نگذارد که از حدود معینه خود تجاوز کنند که تجاوز شان فنا کن ست. در مسلمانان بعض مردم می باشند که جنگ را در میان مشائخ و علما بضدیت تام فرض و خود را در یک جنبه حساب کرده بمقابله دیگر سلاح جنگ می بردارند بے در فکر این بدین می ماند که دو سرخی چشم راست بر مستم چپ و بر عکس حمله کند. چنین مجاهدین ملتفت نمی شوند که این بلاگیت و خان ویرانی خود ست. یا شخصی که آتش را برسرد او دست دارد آب را از خانه خود بدین جرم که ضد و کشنده اتش ست خواہد کشید؟ (انصاری مترجم)