Page 157

۱۵۰ تصوف بر شاعری اثرات گوناگون انداخت ۱ چون صوفیه از دنیا طلبی ازاد بودند پس قصائد یکه سرا پا چاپلوسی است رخ بعدم نهاد چنانچه دیوانهای مولانای روم و عراقی و مغربی و سحابی از قصائد بالکل پاک هستند. جامی اگر چه قصاید بسیار نوشت مگر زبان در مدح امرا کم آلود نمود ۲ در مثنوی دستور بود که بعد از حمد ونعت اسم پادشاه وقت را ذکر میکردند و باسم لواز مات آن یعنی مداحی و غیر هم لازم بود ولیکن شعرای صوفی این داغ را از چهره مثنوی پاک کردند چنانچه مثنوی مولانای روم منطق الطیر و غیره از ذکر شاهان وقت خالی هستند. ۳ در غزل هنوز باخر نرسیده بود که فسادات اجتماعی زبان را بالکل فحش ساخته از نزاکت کشید خصوصا بد لگامی های سوزنی و انوری زبان را نهایت نجس کرد لیکن این برکت تصوف است که زبان ناز بسیار پاکیزه لطیف و مهذب گشت در حالت ابتدائی بعض آثار قدیمه بنظر می خورند چنانچه در مثنوی مولانا روم بعض حکایات فحش مذکور اند و گلستان سعدی هم از آلودگی