Page 195

فتوحات اسلامی (۱۸۶) ذکر غزوه بلاد سوس و قایع افریقیه عبدالملک بصایفه غزا کرد در سال هفتاد و هشت حجاج عبیدالله بن ابی بکر را بسجستان والی نمود و رتبیل ملک ترکان محتضالحه بود و خراج راداد مینمود از ادای خراج گاه گاهی امتناع مینمود حجاج شخصی را بسوی عبیدالله بن ابی بکر فرستاد و او را امر نمود به فوری گرفتن خراج از رتبیل و اینکه واپس نگردد تا اینکه بلاد او را تصرف و قلعه های او را ویران مردنان او را اسیر گرداند بعد از ان عبیدالله با اهل بصره و اهل کوفه در زمانیکه شریح بن هانی که از اصحاب حضرت مرتضی علی کرم الله تعالی وجهه پسر کرده اهل کوفه بود رفت تا داخل بلاد ملک رتبیل شد و غنایم بسیار گرفت حصارها بیشمار خراب کرد و بر یک سر زمین ایشان غالب شد ترکان اصحاب رتبیل منزل بمنزل را برای ایشان واگذا رمی نمودند تا اینکه عبیدالله با عسکر خود در بلاد آنها نزدیک رسیدند و شهر بود باش ایشانرا تا هیژده فرسنگ نزدیک شدند بعد از ان ترکان برمسلمانان شعبه و عقبه ها وسر کوه ها را گرفته مسلمانها گمان کردند که هلاک خواهند شد عبیدالله با ایشان بهفتصد هزار درهم که به رتبیل برساند مصالحه نمود تا اینکه مسلمانها را واگذار شود که از سرزمین آن بروند و شریح عبیدالله را ملاقات نموده با و گفت که شمایان بچیزی مصالحه نه نمائید مگر اینکه پادشاه از جمله بخسشهای شما بداند من عمر بسیار نموده مدت مدیدیست که طلب شهادت را می نمایم امروز اگر شها از من فوت شود و نایل آن نگردم تا زمان مرگ شهادت را نخواهم یافتم بعد از ان شریح آواز کرد که ای اهل اسلام غیرت نمائید و یاری بخواهید از پروردگار خود پسر شریح و عبیده بن ابی بکره به شریح گفت تو پیر شده و بس خرفت رسیده ئی شریح در جواب بگفت که بس است از برای تو همین نام که بستان عبیدالله و حمام عبیدالله بگویند بعد از ان شریح آواز بلند گفت که ای اهل اسلام هر کدام از شما که اراده شهادت را دارید بمن نزدیک شوید هیچ امان قومی هیکل و سواران دل آور و پیاده گان حلمه ور با شیخ یک جای شده مقاتله نمودند تا اینکه اکثر ایشان مقتول و مجروح شدند و شریح نیز مقاتله نمود تا اینکه با جماعتی از اصحاب خود شهید شد و بعضی نجات یافته و از بلاد رتبیل بر آمدند و در همین سال اہل انطاکیه بر اهل روم رسیدند و برایشان ظفر یافتند در سال هفتاد هشت امیه بن عبدالله را عبدالملک از خراسان معزول نموده خراسانرا سپرد کار داران حجاج کرد و بحرآسان مهلب بن ابی صفره را والی نمود. طالعیه جزیه شامیته ها کار دم سنه ا سفنه و بر مه شام بان ۱۲۴ بار اول مهره عیار نشانی در اول چون بر خراسان والی مقل مقرر نسبت با ماه الهی جراحی ذکر غزوه مهلب با اهالی ما وراء النهر در زمانیکه والی خراسان بود در سال هشتاد مهلب نهر بلخ را قطع کرد و بولا کش که نام شهر یت خود آمد ما پسر عمر ملک ختلان نزد او آمد و بغزای خنکی که شهر یت بما وراء النهر تکلیف کرد و نام پادشاه ختل شبل بود و مهلب با پسر عمر ذکر