Page 348

(٣٤٣) واردات عشق انواع گفته های انرا. که در بیشه خیال آفرین مشق حضرت خواجه در فن شاعری انواع مختلفه این فن را تخته در بردارد خیال گرفته و هر نوعی را به اعلی ترین رتبه میرسانند ولی کلیتاً بلکه یکی از ادعای که می تواند این که مدار ذوق خاطر شان، عشق و عاشقی و رندی و مستی است لیکن نزاکت و لطافت نامی مضامین رندانه را باین آزادی می آورده و رنگینی و جذبه و جوشش بحسن بیان آوردن خاصیه و صف زبان او میدانند که تفصیل ان پیشتر ازین بعوان جوش بیان مرقوم است ، لا در هر صفحه دیوان شان هزاران نکته و رموز ۴ عشقیه مضمر، لیکن این نقطه را ملحوظ باید داشت و از بد و معامله در کلام در شه باید. عله نگاشته می آئیم که جذبات عشقیه حضرت ، با درد و غم کمتر تعلقی دار در احوال چرا که فطرتاً شگفته مزاج و رنگین طبع بودند و ازان رو بآئینِ علاقه وافر در درد معاشقه هم تا جای دخل و تعلقی دارند که آرایش لطف طبع و رونقی و آسایش خاطر باشد ، و گر چه گاه گاهی از نا امیدی و یاس، وحسرت و امثال آن چیزی بخیال آورده نویسند