Page 694

( شماره ۲۷ ) استاد ( یعنی فلکه ) بود . ولی حالا که فلکه رفت گویا آن دلیلی که ایمان را تقویت میداد هم گذشت . گویا هر چند که در میدان حیات پیش میرفتم ومعمانی و قضایای زندگی و معماها وسعت پیدا میکرد آن ایمان محدود نمیتوانست این دایره وسیعرا روشن و این دل پریشان را مطمئن بسازد . و این افسانه مختصر نمونه از درسهای تلقین ایمان استکه به اولاد های خود درس میدهیم . در حالیکه قرار بیان اول ما که اهمتر از ایمان بآخرت برای سعادت و اطمینان در حیات ذریعه و بر هانی نداریم. وباید محبوبترین چیز در این عالم تذکر آخرت باشد . زیرا هر قدر که این تذکر شیرین و دلچسپ باشد همانقدر علاقه ما برای آماده شدن برای خیر زیاد خواهد بود و باید پر اعتناترین درس ما برای اطفال همین درس ایمان به آخرت باشد. [ اما نه بهمان طرز و لهجه بیم ناک که طفلرا مجبور بفراموشی آن عالم بسازد . زیرا طبیعی است انسان هر چه را که خوش نداشته باشد کوشش میکند که از خود دور کند . بلکه بچنین طرزی که آن روز محتوم یا آن عاقبت لابدی که برای توازن و احقاق حق است در نظر طفل محبوب باشد . تا هر قدر که دایره حیات و وسعت بیابد . همانقدر جولان فکری او در حدود ایمان وسیعتر شود . و هر قدر که معماها و اسرار کائنات در پیش روی نظرش تاريك شود، و هر قدر که قضایای عدم توازن عدل و ظلم در این عالم میبیند همانقدر بتواند از ایمان خود تسلی و تسکین و هدایت و اطمینان بگیرد. و بنظر من این اهمترین بحثیست که باید در اطراف آن غور کرده و برای طرز تلقین ایمان حسب مراتب عمر ها معلوماتی گذاشته و آنرا برای نشر شدن آماده سازیم . و بعامه و خاصه خود برسانیم . زیرا اگر بخواهیم که اولاد ما در این عالم حیات بی تذبذب و پر اطمینان بگذرانند باید ایمان صحیح برای شان پیدا کنیم . و اینرا باید معتقد بود که ایمان موروث . و ایمان که از روی عادت باشد هیچگاه قوت روشن ساختن تاریکیها و معما های این حیات را ندارد . این راجع باطفال بود اما در خصوص همدردا نیکه درس ایمان را همیچه من تلقین شده اند یعنی تنها ز راه تخویف و تهدید یاد گرفتند و طبعاً دایره ایمانشان بهمان حدودیست که در زمان طفولیت بود يك تجربه خوردی که عرض کرده بتوانم همیست که تا اندازه مقدور خود را از اثر همه تخویفاتی که در طفولیت کسب نموده اند رهانیده و سر از نو ایمان متینی از راه تعقل و تفکر پیدا کنند . و من از روی تجربه خود یقین داده میتوانم که از این طریقه فایده بزرگی برده میتوانند و حتماً بيك یقین صحیح که موافق ذهنیت خود شان است خواهند رسید . زیرا در هر ذره و هر نظام و هر حادثه از حوادث این کائنات آنقدر دلایل و اشارات موجب یا مساعد بایمان است که هر ذی حس باندازه احساس خود از آنها ذخیره برای تقویت ایمان خود گرفته میتواند ولی بشرطیکه فکر خود را از هر اثر تخویف و تهدیدیکه در طفولیت از راه فلکه شنیده باشیم رها بسازیم . میدانم يك حصه مکرر دیگرانم نمیخواهم که ناگفته بماند و آن همینکه راز هر شقاوت و درد و تالم در این حیات راجع بستی ایمان است . و هر قدر که بتوانیم ایمان ای پر یقین پیدا کنیم همانقدر بشر را از شقاوت در این حیات دور خواهیم ساخت : ولی آن ایمان فلکه و ایمان میراثی ! هیچ برای سعادت حیات بدرد خورد نمیتواند. و برای صاحب خود لذتی ندارد . غیر از ایمان برفیتیکه حسب ذهنیت افراد و بر طبق مقام عقایشان باشد و برای حصول این چنین ایمان صحیح غیر از اینکه افکار را برای مطالعه اسرار کائنات آزاد بگذاریم دیگر چاره نیست . و اگر حیات مساعدت کرد مقاله های مطول از این الهاماتی که در در نتیجه تحقیقات و مباحثات مطالعات آزادنه و اصول علمی در اسرار کائنات پیدا شده است برای خوانده گان خود تقدیم خواهیم نمود . *** حالا بیائیم در موضوعیکه این خاطره را بیاد من آورد : طبعاً مطالعين خبر دارند که در جمله امور یکه محافل علمی دنیا را از دیر مدتی مشغول تدقیق ساخته است مسئله اتصال بعالم ارواح و امکان مفاهمه کردن با آنهاست ، که این مبحث تقریباً