Page image — the source of record
Machine transcription
شماره ۱۰
مجلد پنجم
ابو الفضل ابن العمید وزیر آل بویه است در ۳۶۰ و او نخستین شخصی است که باب سجع را کشاده و انواع بدیع را روحی دمیده گویند : - رسائل بعبد الحمید آغاز و بابن العمید اختتام پذیرفته طوریکه شعر بامرء القیس آغاز و به ابو نواس همدانی اختتام یافته . بعده صاحب ابن عباد است که در حدود سنه ۳۸۷ ظهور و در جناس و سجع مانند ابن عمید بوده . مشار الیه میگفت : -
نگارنده گان عصر چهاراند : استاد رئیس یعنی ابن العميد و استاد ابو القاسم یعنی عبد العزيز ابن يوسف وابواسحاق یعنی صابی واگر خواستی شخص چارم را هم نام بردی و مدعا ازین خودش را داشته .
ابو بکر خوارزمی نیز ازین طبقه ( ۳۸۳ ) و در سبك نگارش روش ابن العمید را پیرو بوده رسائل مشهور ومطبوع او مثلی است از بلاغت وفصاحت وکثرت سجع اما بديع الزمان همدانی صاحب رسائل ومقامات مشهوره مقالاتش نسبت بخوارزمی بیشتر طبیعی بوده با بند سجع وصنایع بدیعه نبـاشـد واسـتـمـال صـنــائـع را هم در جایهای خاص وجملات معینه باشد بعد بتقر پر طبیعی خود رجوع واقوالش دلربائی ها نماید
از رسائل صابی که برخی از حضرت خلفا صدور یافته وبرخی جداگانه طبع گشته وبرخی هم در ( صبح الاعشی ) اقتباس پذیرفته آنچه ماندیده ایم همه را در
د، قالب سجع بدیع ریخته واگر سجع را بطور بدیع طرح میتوانست مکتوباتش سرمایه فخر اسلاف و بزر گترین معلمی از م اخلاق میگر دید .
واز نوابغ این قرنند ابو الفرج ببغاء وعبد الله ابن عمر وفياض كاتب ونديم سيف الدوله وابو القاسم علی اسکافی نیشابوری که در بلندی انشا پستی نظم مانند اسست جاحظ وعلى ابن هندو صاحب ( الكلم الروحانيه ) ويحيى ابن عدی صاحب تهذیب الاخلاق وسیاست النفس ( سنه ۳۶۴ ) وابن حیان بستی صاحب ( روضه العقلاء ) وحاتمی صاحب ( رساله حاتمیه ) واين رساله ایست مشتمل برمصارعه او بامتنبی که در میدان نزاع ادبی باو رو برگشته وحریفانه پنجه داده و بالا خره معائب وسرقات شعری متنبی را اظهار نموده . وقاضی تنوخی(سنه ۳۸۴) ( صاحب النشوا ، ) و ( فرج بعد الشدة ) وقدامة ابن جعفر الكاتب صاحب ( نقد الشعر ) وكتاب الخراج ( ۳۳۷ ) و ابن نباته صاحب خطبه های مشهور . و ابو جعفر محمد ابن عباس وزیر مکتفی ومقتدر وابو منصور بغوی که در سنه ۳۷۵ بوده .
سر حلقه ادبای این عصر ابو املای معری است که اعمی وطبع شعر بروی غالب و نثرش مملو از تصنع وتكلف ومشکلات لغت بوده وسبکش خالی از پیوست طبع و درشتی نبوده ولی از آثار جلیه او ( رسالة غفران است ) که در آن تردید از رساله ابن القارح نموده وفـکـر او را تباه تحت الشعاع افکار خود قرار داده روا یات آن خیلی بروایات
دانتی شاعر ایطالی مشابهت داشته وحقیقه این رساله بزر گترین روا يات خياليه بوده ونشان میدهد که شیخ اعمی نابغه ایطالوی را معلم در شعر وخيال بوده واو را بخوشه چینی خر من خيال خود اجازه نام داده است . بلی بعضی از مستشرقين متتبع گویند : - که هر سه رساله دانتی یعنی( لانفر ،مطهر، ايرادي ) که در سنه ۱۳۰۰ ۱۳۱۸ تالیف یافته همه خوشه چینی از افکار معری ومخصوص روایه جهنم اقتباس است از رساله غفران معری که با خیارا دریای کابین مست خواب یافته وعباراته گلهای خوشبو وخوش رنگ افکار او را دسته بسته دریازار بلاغت گلفروشی نماید برعلا وه آنچه معری بر ديوان ابو تمام طائی وابو عباده بحتري وابو الطيب متنبي نوشته و ( ذكرى حبیب ) و ( عبث الوليد ) ( معجز احمد ) نام گذاشته همه دلیل می شود که معری بر اسرار عربیه وفهم کلام ومرام عرب خیلی ماهر وقوه اقتدارش در نقد ادبي خیلی بلند است قطع نظر از فلسفه اش در لز میات ودوا وین خودش و میتوان او را فیلسوف لغوی گفت
نه کاتب . علي ابن خلف صاحب مواد البيان نیز ازین طبقه و قلقشندی در صبح الاعشي جز، مهمی را از مواد البیان نقل میکند .
قرن پنجم : - درین قرن نيز يكسلسله از ناموران بزرگ ظهور نموده واثرات لا یموتی بیاد گار گذاشته اند امیر الامراء
Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting. How this was measured.