Page image — the source of record
Machine transcription
( صفحه ۹ ) ( شماره ۹ ) ( مجلد پنجم )
مترجم سرور گویا :
نگارش و نگارندگان
( ترجمه از اشهر مشاهیر ادبای شرق )
اگر بخواهیم در موضوع نگارش و نگارندگان ادب چیزی بگویم و درین قضیه حکمیت محققانه نمایم و از صدر اسلام آغاز کنیم ( ۱ ) امیرالمومنین علی ابن ابی طالب را ( کرم الله وجهه ) سر حلقه بلغا و واضع بنیان بیان عربی می یابیم چه عارفین اسلوب کلام عرب سخنان او را کرم الله وجهه بعد از کلام خدا و رسول ابلغ کلام دانند . و برخی از کلام جامعه او را شریف رضی جمع نموده و نهج البلاغه نام داشته و ابن ابی الحدید شرحی بر آن افزوده و کتاب الدهر الخالد نام نهاده و اکثری از صحابه در کتابة و خطابة از نوابغ بشمار میروند چنانچه در ( العجاز ) بقلانی و ( اتقان ) و مزهر سیوطی مسطور است .
این قرن بامیرالمومنین عمر ابن عبدالعزیز خاتمه می پذیرد و او در بلاغت و ادب
(۱) آنچه از رسائل و خطب و سائر مولفات بما رسیده همه از آقا صدر اسلام است چه نگارش ادبی در آغاز قرن دوم شروع یافته و ممدوش قرون و اعصار سیر تدریجی و تکاملی نموده هر چند زمان جاهلیت نیز میدان هرج و مرج و عرصه جولان ادب است ولی به تحریر دیوان آن نپرداخته اند ازینجهته چندان خطب و رسائلی از عصر جاهلی باقی نمانده
آیتی کبری بوده رسالهای موجز و خطبه های غرای او را که ابن سعد در طبقات کبیر و ابن جوزی در مناقب خود نقل میکنند سر مشق از بلاغت بوده و همه حسن و دل پسندیهای ادبیات عرب را داراست بر علاوه رسائل و خطب اداری و سیاسی او با آنکه خیلی اندکست ملکه انشا و اطلاع را بر اصول اداره عربی در شخص تربیه کند .
زیاد ابن ابیه و حجاج ابن یوسف و قطری ابن فجاءة و عمران ابن حطان نیز از بلغای این عصرند همتنکه در تن اخیر از خوار جند بلی جز مهمی از ( کامل ) مبرد مشتمل است بر اخبار خوارج نهروان و بدین اخبار مثال می آورد از بلاغت قوصویین و شبوعیبن .
قرن دوم : ــ رئیس بلغا و امام فصحای این قرن عبد الحمید ابن یحیای کاتب است خطترسل و افکار او بحوصله تسخیر از بهر مردم درآورد ازان ببعد عبد الله ابن مقفع ظهور نمود سلاست نگارش طراوت الفاظ جزا لت معانی و روابم رفته جملات با شکوه او عقد
و هر چه بوده در خزانه حافظة ایشان جا داشته افکار و کلام ادبای خود را بروایات مساسلی یاد داشتند . رفاعی گوید : ــ نثر جید عرب بیشتر ست از نظم جید او همینکه از نثر بقدر ده هم باقی نمانده و ده یک از نظم هم ضایع نگشته و اکثر بقایای ادب عرب که دست حوادث بدان نرسیده در خزانه محفوظ بوده و بطبع نرسیده و بیشترش در جامعه ها و کتابخانه های اورپا محفوظ است .
شب گشت ومن ازست خبر از شب و روز
روز است شبم ز روی آن روز افزون
ای شب شب از آنکه از وی خبری
ای روز بروز او روز آموز
در انجمنی نشسته دیدم دو بتش
نتوانستم گرفت در آغوشش
رخ را به بهانه بر رخش بنهاده
یعنی که حدیث میکنم در گوشش
عاشق گردد بگرد اطلان و ربوع
زاهد گردد بگرد تسبیح و رکوع
بر آب تنه آن و این دگر بر لب نان
کفن را عطش آمده است و این راغم جوع
تلگرا فات
سواد تلگرام تبریکیه اعلحضرت غازی بعنوان اعلحضرت شاه جارج .
بمناسبت جشن ولادت آن اعلیحضرت تبریکات صمیمانه خود را اظهار و صحت مندی اعلیحضرت و فامیل شاهی شان را مسألت مینمایم .
( محل امضای اعلیحضرت همایونی )
سواد تلگرام جوابیه اعلیحضرت شاه جارج بعنوان اعلیحضرت همایونی .
اعلیحضرت پاد شاه افغانسان ـ کابل
پیغام تهایت صمیمانه و مهربانانه اعلیحضرت را بتقریب روز ولادت خود گرفته تشکر می نمایم .
( جارج آر آی )
Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting. How this was measured.