Page image — the source of record
Machine transcription
( شماره اول ) مجلد پنجم
شروع نموده بعوض فتیله از سنگ چقماق کار گرفت ، و همچنان هر زمان انسانی بوجود آورد و آن انسان باین مملکت بقدر احتیاج محیط خود افاده نمود و بالاخره سر تعاون ماشین دارها وميراليوزها به نظر ما جلوه گر می سازد و به همین صورت مفکر آن ومحرران و مدققان هر عصر بر فکر و تحریر و تدقیق اسلاف خود افزوده و اخلاف شان نیز ایشان را پیروی نمودند تا امروز بدست دنیای موجوده انسانیت يك سلسله وسیع وغير محدوده علوم و فنون موجود آمده است . درست است بگوئیم اجتماع بشر برای تعاون و بيك معنی دیگر مولود تعاون است .
اگر انسانها به معاونت همدیگر محتاج نمی بودند ، این اجتماع دائره بشریت صورت نمی گرفت . شیرازه اجتماع بشر تعاون وتعاضد است . اگر انسانها برای منفعت خود و هم نوعان خود هر کدام بهر مسلکی و هر کاری دست نمی زدند وهر كدام يك گوشه احتیاج هم نوعان خود را رفع نمی كردند يك انسان واحد بذات خود نمی توانست هر چیز شود ، یعنی شخصی نمی توانست هم نان پز وهم زارع وهم خياط وهم آهنگر باشد.
در زمانه های ماضیه احتیاجات ولوازم انسانیت خیلی بسیط بود ولی امروز يك فرد انسان تنها برای امرار حیات خود بانقد و چیز ها احتیاج دارد که اگر تنها اسامی آنرا جمع کنیم دفتری باید بنویسیم . اگر همین حس تعاون در دل انسانها مرکوز نمی بود بعقیده ما يك فرد انسان چطور میتوانست خودش تمام احتیاجات موجوده خود را تکمیل کند در آن صورت نه بدنیای انسانیت این مقدار ترقی های حیرت انگیز نصیب میگردید و نه این تسهیل و سائل معیشت وزندگانی و نه این عمارات سر به فلك كشيده و نه این شهر های مزین و نه این سامان عیش وعشرت . چه این چیز ها همه زاده تعاون و دستیاری افراد بشر است با هم دیگر .
زمانی بود که همین ملت افغانستان در تحت حکومت شخص مطلق زیست مینمود و زمام اداره و اختیار مملکت در دست يك شخص میبود و هرچه را که آن شخص میخواست میکرد مگر امروز برخلاف آن میبینیم اعلیحضرت شاه ما و کلای ملت را باطراف خود جمع نموده بایشان میگوید که کار خود را بدست بگیرید و خودتان برای خودکار کنید علت یگانه این عقیده من همان احتیاجی است که به تعاون محسوس نموده شده است ، یعنی حکومت ما امروز که در مقابل خود وظائف زیادی را مشاهده میکند ، و با چشم باز باطراف خود می نگرد میداند که برای تعالی مملکت مانند سابق فكر يك شخص و رای یک فرد با مشوره چهار ویا پنج نفروزر ( چنانچه کفایت نکرده بود ) حالا هم کفایت نمیکند ، بلکه تمام افراد ملت باید بذریعه و کلای خود و هم بذریعه مطبوعات ونشریات و وسائل دیگر راجع بامور مملکت خود اظهار عقیده بنمایند و باینصورت بعوض يك حكومت شخصی مطلق دارای يك حكومت شورائی ملی میگردیم . نا گفته نماند که در اول تحریر خود تعاون را به کلمه صادقانه و متحدانه قید نموده بودیم ، ازین قید مطلوب ما این بود که بعضی اقسام تعاون را از بین اخراج کنیم . چنانچه ذکر نمودیم در آن وقتیکه در تحت حکومت شخصی مطلق امرار حیات می نمودیم نیز به صورتی از صور در بین حکومت وملت يکنوع تعاون موجود بود ، مگر آن تعاون گاهی در نتیجه مجبوریت و گاهی هم بصورت بی شعورانه و اضطراری میبود . امروز آنچنان تعاون بدرد ما نمی خورد . تعاون امروزی ما ( اگر میخواهیم تعاون حقیقی داشته باشیم ) باید اختیاری و با شعورانه و از کمال صمیمیت ودر نتیجه درك حقيقت اسم حكومت و ملت ، و احساس وحدت و یگانه گی این هر دو باشد ، یعنی در عین آنکه به حکومت خود امداد و معاونتی درامور میکنیم باید بدانیم که کار از خود ما مفاد از خود ما و خدمت مذکور برای خود ما است و نتیجه آن به نفع خود ما تمام میشود ، وحکومت نیز بآن کار برای ما وقرار اقتضای احوال ما اقدام می نماید غرض اینکه آن معاونت وامداد را با صمیمیتی وعلاقه كه يك انسان به کار شخصی خود می داشته باشد در اجری در آوریم .
حالا که این دو مطلوب مهم را عرض نمودیم میخواهیم درین موضوع قدری صحبت نمائیم که امنیتی را که امروز بعد
Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting. How this was measured.