Page image — the source of record
Machine transcription
حیفه ۲ سال چهارم شماره ۹
باز تجربه کرد. خواص جاذبه را در کهربا به تحقیق رسانید. ولی این تحقیقات حکیم مشارالیه همینقدر نتیجه بخشید که خواص جذب شدن، که در همین سنگ معدنی که آبراه کهربا میگونیم موجود است. و دیگر استفاده و کنج و کاوی در انباب بعمل نیامد وجه تسمیۀ ، الكتريك ، هم از هما توقت است. زیرا بعد از آنکه خواص ربودن ، که، در جسم معدنی مذکور کشف کردید. یوناتها نام آن معدنرا ، الکترون ، نهادند که عیناً معنی ، که ، و ، ربودن ، را در بر میگیرد رفته رفته لفظ الكترون را فرانسويها به الكتريك تبديل دادند که همین تلفظ ، الكتريك ، از طرف هر کس قبول شده زبانزد زبان فی همه جهان گردیده است. در سنه ١٥٦٥ میلادی ، ژیلبرت ، نام حکیم انگلیزی که داکتر ملكۀ مشهورۀ انگلستان ، اليزابت ، بود ، و در تشیعات فن و حکمت طبیعیه ، فرید عصر خود بود در بسیاری از مواد معدنیه و نیانیه مانند کو کرد ، لاك ، رچنه ، بلور و غیره نیز همان خواص جذبیه را که در کهربا موجود است کشف نمود. اما اول کسیکه با الكتريك عمليات اجرا و در برق هوا نيز خواص الكتريك را کشف و پیدا نموده است. فرانقلن ، نام حکیم امریکایی بوده است که به این کشف خود بر اختراع ، سپر صاعقه ، کامیاب آمده یک خدمت بزرگی در راه انسانیت نموده است. رفته رفته ارباب عاود که در خصوص این قوۀ غریبۀ الکتریک تجربه ها ، وتطبيقات کوناکونی اجرا نموده، و شب و روز در راه استفاده از ان و کشفیات اقسام آن از کوشش و کشش بازنه ایستادند که در نجا از اقسام کوناکون، و کیفیتهای بوقلمون آن بحث و بیان نمودن لزوم ندارد. بلکه تنها از بعض آثار بسیار نافع و سودمند آن که در عالم مدنیت بمیدان ظهور را آمده است و انسانها از ان استفاده های عظمی کرده اند بیان میدنم اول - یک اثر بسیار نافع آن ( تذکراف ) است که فایدۀ آن عام است. و خبرهای غرب و شرق تمام کرۀ زمین را از یکسر تابدیگر سر میرساند و همه عالم مدنیت فایده های عظیمی از ان بر میدارد. دوم - تلفون ) است که چنانچه تلگراف آلۀ رسانيدن اشارات مخابره میباشد، تلفون آلۀ مخابرۀ صوت و صد است که بواسطة الكثر يك عيناً آواز انسانرا تایجا های بسیار دور بکوش شنونده میرساند. چارم - و تلگراف زیر بحر است که بواسطة الكتريك خبرها را از زير بحر نقل داده بساکنان روی زمین میرساند. پنجم - « تلگراف بیسیم » که بواسطة الكتريك بدون سيم بذريعۀ اهتزازات ذرات اثيريه خبر رسانی میکند و از مهمترین و جدید ترین خوارق الكتريك ميباشد. ششم - « زنگها الکتریکی است که در عمارتهای خصوصی و عمومی خدمت خبر دادن را نجامی آرد. اینها که ذکر شد خدمتها نیست که در راه خبر رسانی عالم السانيت الكتريك بجا می آرد. حالا به بینیم که در راه طبابت و جراحی از الكتریك چه فایده ها گرفته میشود : - اولا این را بگویم که جریان الکتریکی برای بسیاری از بیماریها علی الخصوص برای امراض و اوجاع عصبیه فایده می بخشد که جهاز ها و آلات متعدده در انباب ساخته شده ، و در طبابت استعمال میشود . و برای داغ کردن و غیره نیز بعضی آلات طبية الكتريكية اختراع شده است که عالم طبابت برای حیات بشر خدمتهای عجیبی با آنها ابراز میکنند علی الخصوص شعاع ، رو نشکن ، چنان يك اثر خارق العادة الكتريك است كه عالم طبابت را يك شعشعۀ نورانيت جديدي بخشیده است. این آلۀ حارقه مما غیر از عالم طبابت در کشف حقایق بی اسپانیز خدمات بديعة الكتريك را هوید امیا زد. مقصد چون نوشتن جهات في این ماتر تمجیده و غریبه نیست تنها به تعداد اسامی بعضی از بدایع این مخلوق بديعة حضرت خالق بديع السموات والارض اكتف اور زیدیم. حتی از تأثیرات کیمپویه آن که آب ، هوا ، ضيا ، و بنی اجسام را تحلیل کرده عناصر اصلیه آنها را جدا جدا به انسان معلوم میکرداند، و از تأثیرات مقناطیسیه آن كه مانند « سپر صاعقه » وعلى الخصوص مانند ( قطب نما ) آنها را که بدون آن سیر و سفر دریاها و هواها ممکن نمیشد ، و از تاثیرات روشنی بخشی آن که عالمی را به انوار ضیا نثار چراغهای الکتریکی شعشعه بار ، و مانند « پروژه کشور » ها نورهای فوق العاده در خشا را بروی کار آورده. و مانند « رو نشکن » شما عالی که اجسام کثیفه را پاره کرده میگذرد و امثال آن مانند شماعات رادیو سکوپی ، و « رادیو گرافی » که خارقه های نجی نشان میدهند. و از تاثیرات حرارت آن که غیر از کرم کردن خانه ها بخار بها و دیکدانها مانند « داش مؤسسات » و دانشهای عظیم الحراره را که مؤسسان نام کیمیا کر فرانسوی بواسطۀ آن داش زلال سنگ را به الماس تحویل داده توانسته بود. و دیگر تاثیرات عجایب و غرايب اين قوۀ سياله بديعة الكتریك که از صد یکی از انرا بیان نکرده ایم بحث و بیان نمیرانیم. تنها از اهمیت و منفعت ماشینهای اندوکسیون - ایند بکشین ، بک قدری بحث و بیان میرانیم. تا در خصوص « ما شینخانۀ برقی جبل السراج » که بسايۀ ترقبوابة ذات اعليحضرت « سراج الملة والدین » بادشاه مقدس عدالت آئين ما تأسیس و بنیاد یافته تا یک درجه يك فکری حاصل کرده بتوانیم. ما شینهای اندوکسیون - با - ایندیکشین « از نقطۀ نظر تطبيقات ، مهمترین ماشینهای الكتريك شمرده میشود. تطبيقات عظيمة مدنية وصناعية الكتريكي ، همه کی بسایۀ همین ماشینها بمیدان برآمده است. چونکه این ماشینها به آسانی قوت الکتریک بسیاری حاصل میکنند و ان قوت را بهر جائيكه دل انسان نخواهد بواسطة سیم نقل داده استعمال کرده میتواند. در ماشینهای اندیکسیون جریان های الکتریکی بر دو قسم است. یکی متناوب « - یعنی نوبتی - و دیگری « متمادی » - یعنی
Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting. How this was measured.