Page 917

سال چهارم شماره ۵ آیا آن وظیفه کدام است ؟ آن وظیفه این است که صورت مدافعه مملکت را دروقت حضر -- دروقت صلح -- اندیشه و تصور کنند . یعنی بسیار پیشتر از انکه جنگ آغاز کنند، کرده و هیولای تند و پلان دفع کردن دشمن را از مملکت ، ترتیب و تنظیم کرده باشند . ) نقشه این اندیشه و تصور را ، لائحة حركات حربيه ، ميگويند . نه تعرض ، بشرطیکه اجر آت و عملیات آن ممکن باشد، بهترین اصول ، مدافعه ، شمرده میشود. یعنی ، تعرض ، يك مدافعه تشبثکارانه وفعالانه است. وه مدافعه ، يك مقاومت اطاعت کارانه ایست که بمقابل ضرب اجرا شود. تعرض الملها بفرانس وروس، ماهیت يك مدافعة متعدیه را در بر دارد . [ شرح : - لائحة حركات حرب ، يك نوشته ایست که يك امور و ترتیبی را که در باب حرکات حربه بخاطر آمده باشد پیش از واقع شدن و قبول شدن آن در قید تحریر بیاید . - تعرض ، حمله بردن ، هجوم کردن تجاوز او دست که یعنی پیش از دشمن، اول بجنگ آغاز کنند. و مدافعه ، دفع مری است، دور کردن رو کردن، یعنی دشمن چون بقهر هجوم کنند آنها دفع و هجوم داده کنند و بگرداد - مدافعه متحده» یعنی مدافعه کردنی که هجوم و حمله بودن را در بر گرفته باشد ] این لائحة حربيه که گفتیم، چنان نیست که همه احوالی را که تا به آخر حرب جریان کنند بیک کرامت کاهنانه مناقشه و موضوع بحث کرده بتواند . زیرا بعد از مصادمه نخستینی که با اردوی دشمن بشود، نظر به نتیجه غیر معلومه که از احوال آن مصادمه بوقوع می آید لائحة مذکوره متبدل میشود اما کسانیکه عسکر نباشند چنان گمان میکنند که اینچنین لائحه قابل ترتیب خواهد بود حالا نکه اینچنین لائحه از احوالیکه تا به مصادمه نخستین با اردوی اصل دشمن ۱ بوقوع میآید . وعلى الخصوص از تجمع سفر حرب اردو تحت و بیان میکنند . [ شرح : - یعنی لائحة حربيه كه پيش از وقوع جنان از طرف سران بزرگ ارکان حرب نوشته میشود و آنرا شبيه با پلان هم میگویند که بعد از ان پیش آمد نیست یکایک بیان کرده بتواند چرا که هیئت این چیزیست که هر دم به احوال دیگری پیش می آرد. و آن پیشینگو را که در لائحه شده باشد تبدیل میدهد اما بازهم نوشتن لائحه ضرور است که با یه آغاز جنگ احوال جمع آوري لشكر و غيره را ذا معلوم سازد . ] لائحة حركات حربية تقريباً به ترتيب و سياق ذيل علم گرفته میشود لیکن نظر بحال مملکت و مقصدی که مدنظر باشد متبدل میشود یعنی بيك شكل معینی ندارد . ۱ - مناقشه در خصوص وضعیت سیاسیه . ۲ - حساب کردن قوتهای خود را و دشمنرا با تعیین مدتهای اجتماع . ۳ - معلوم کردن استقامتهای تعرض دشمن . ۴ - ترتيبات مدافعه . ۵ - ترتیبات استقامتهای تعرض بردشمن ، اما بشرطیکه مدافعه اختیار نشده باشد. بانها در نجاشده باشد. و نیز ترتیبات مدافعه . این است که تقریباً برای این گونه چيزها لائحه یعنی نقشه و پلان ساخته میشود که هر یکی از ان تفصیلات و شرح وبسط زیادی میخواهد، و این لائحه یعنی پلان ازاد از عسکر به شمرده میشود ، افشا کنندگان این اسرار به اعدام محکوم میشوند . - یعنی حکم کشتن برو اجرا میشود، بنابرين اين يك بخاطر وخيال ما هم نمیگذرد که در نجا بگویم که برای اینچیزهایی که در فوق مذکور گردید. آیا چه رنگ لائحه و پلان برای افغانستان تنظیم کرده میشود ؟ مقصد ما در نجا این است که در باب صورت تنظیم لائحه يك روشنی فکر حاصل شود ، ( باقی دارد ) خبر الدین خلوصی منظوم منمقام کار — راول پندی ای مبارك هد هد فرخ پی و فرخنده پر در حضور حضرت محمود این مکتوب بر آن نکو محضر که طرزش هست محمود و پسند در ره تهذیب آمد قوم خود را راهبر رهنمون ملت است و ناصح قوم خود است روز و شب تنبیه کنان اهل وطن را از خطر مدح خواند بر ملا وقدح كويد برعان شیوه اش دم ستمگر هست و مدح داد گر کرو را میخوانم لسان الملك میر سید از آنکه میکند ساکت زبان مدعى لايه كر مدعی هرزه کورا فصل در آتش کند خواه انكلشمين باشد خواه باشد پاینر دشمنان دین و ملت را بسازد تلخکام از مقالاتی که شیرین است چون شهد و شکر غازی میدان فرطناس است با تیغ و قلم يكقلم برد زبان طعنه هر خيره سر طرزی ما را خدا با عاقبت محمود باد هر نهال آر زوی وی دهد شیرین ثمر ای مکرم قوم را کن رهنمونی با سراج با چنین شمع هدایت قوم را شورا هیر قوم را آگاه کن از من به بند سود مند به که نویسند این بند مرا با آب زر از خدا یاری بخواه ای قوم وكن صبر و ثبات ثبت اقدامی بکو يارينا شام و سحر زين بيان حاشا وکلا شاعری مقصود نیست مخلصانه عرض دارم چند بند مختصر