Page 913

سال چهارم مذکور اراده و فرمان نمودند . قبل از سه ماه همه اسباب و بنای آن تکمیل یافته چنانچه در شماره های سابق خود بیان کرده بودیم ذات شوكتسمات اعلیحضرت شهریاری رسم افتتاح آنرا اجراء و بدست مبارك همایونی ماشین آنرا تحريك و جالان نمودند . و مبادیا در هفته یکبار ماشین خانهٔ مبارکه تشریف فرموده خواه در باب این فابريك و خواه در دیگر خصوصات ترقیٔ صنایع توجهات جهاندرجات همایونی را مصروف فرموده و میفر مایند . بكمال مسرت و افتخار شنیده ایم که از وقتی که ماشین پشمینه بانی بروی کار آمده است یعنی در ظرف این سه ماه برای البسه دوازده هزار عسکر قماش حاضر کرده توانسته است که الحق شایان شكران و امتنان يك كاميابی شمرده میشود . از درگاه ایزد منان نیاز میکنیم که اعلیحضرت بادشاه مقدس ما را تا سالهای در از اریکه پیرای سلطنت سفیه اسلامیه افغانیه بداراد تا در سایه ترقی روزبهای شاهانه شان دولت و ملت و وطن برخوردار کردد آمین . حوادث داخله ( مراسم روز عید سعید اضحی ) هر چند تقویمات ایرانی و ترکی روز عید میامن پديد اضحى را روز جمعه نشان میدادند و ماه ذیقعده را ناقص گفته روز چهار شنبه را که حقیقتاً سلخ ذیقعده بود بغرهٔ ذیحجه تحویل داده بودند . مگر در وقت شام شب موصوف رؤیت هلال تحقیق به پیوست . علاوه بران رعایت این قاعدهٔ معمولهٔ مجربه که در هر ساله روز عید اضحى بلحاظ اسامي و ايام الأسبوع ، باروز اول ماه رمضان پرفیضان همان سال ضرور موافق و مطابق میباشد، نیز منظور بوده از ارو روز عید سعید اضحی روز شنبه تصادف در زیده ثابت کشت . روز جمعه که « عرفه » بود و به اصطلاح وطن عزیز ما آنرا شب عید میگویند قریب غروب در حالیکه هر طرف شهر شهید عزیز ما را یک سرور و فرحت عمومی استیلا کرده بود . به انداخت ۳۱ ضرب توپ خصم كوب خير ورود سعادت اندود مسرت نمود عيد بر همه اهالی اعلان و ابلاغ کردید . فردای آن که روز فرحت اندوز عيد سعيد ميامن بديد اضحى بود ساعت ۹ بقرار اعیاد سابق حاضری رفتن برای ادای صلوة العيد از طرف عموم کرده شد و بسبيكه در شب يك باران شدیدی باریده گل ولای مدهشی بعمل آورده بود از ارو قرار اجازهٔ رسمی در داخل شهر نیز در بعضی مساجد مقدس وسیع نماز خوانده شد ولی با وجود آن اکثر اهالی در مسجد بزرگ عید گاه برای ادای صلوة حاضر شده قریب نصف احاطهٔ مسجد را با همه حصهٔ داخلی آن پر و مملو ساخته بود . ساعت ۱۰ ورود موكب سعادت موهب اعلیحضرت همایونی را به نمازگاه، آواز دلنواز « لاره ، سلامی » که از طرف شمارۀ ٥٤ موزیکه های عسکری یکمال هیت وجد آورانه نواخته شد . بر حاضرین مسجد اشعار کرد و پس از ان صلوة العيد با خطبه عربیه مخصوصه که از طرف امام قرائت شد ادا کردید . بعد از انکه صنفی از عساکر سواره ، میراسپورها ، و درکا بها که با یونیفورمه های بی خوشنمائی ملبس بودند مقدمهٔ گذر نمودند ، ساعت ۱۱ بود که کوکبهٔ برديديهٔ متبوع اعظم و مقدس ما اعلیحضرت سراج الملة والدين ، بادشاه بزرگ دولت خداداد افغانستان ، صانه الله عن حواث الزمان ، که در عرابه های بسیار خوبصورت منظم مخصوص روز عيد ترتيب يافته بجانب ارك مبارك سمت عزیمت وا مينمود پدیدار و آشکار کشته فرحت بخش عيون اولو الابصار كرديد . از مردم رعایای تماشائی بیکه پیش از حرکت اعلیحضرت همایونی از نماز کاه که از همدیگر به بسیار سرعت و اشتیاق در پیشقدمی پیش دستی کرده برای دیدار چهرهٔ عطوفت نثار تاجدار محبوب القلوب و پدر مهربان خودشان بر اطراف سرك اخذ مقام نموده جمع آمده بودند، صداهای « سلام » که به آوازهای بسیار شوق آورانه که از ان حسیات محبت پروری صمیمانه در حق بادشاه مراحم اکثناء خودشان بخوبی مفهوم میکشت بعيوق میرسید . و در مقابل این آواز های « سلام » از طرف ذات اعلیحضرت نیز بجواب آن اکتفا ورزیده شد . درين عبد نیز حسب معمول سه روز پیشتر از طرف ایشیک آقاسیان ملکی و نظامی حضور همایوئی اوراق تکت های رسمی اذن شمولیت در بار عید در سلامخانهٔ عام ، بر جمیع خوانین و علمای عظام واهل مناصب ملکی و عسکری توزیع و تقسیم شده بود . و بعد از فراغ نماز و مراجعت از عید گاه هر کس از شهزاده کان عالی تيار وعلما و خوانين وارباب مناصب به جاهای مناسب بر چوکی های مخصص خودشان نشسته تشريف شوکت ردیف ذات اعلیحضرت همایونی را انتظار میکشیدند . ساعت ۱۱ ذات شوكتات بادشاه معظم دولت عليه افغانيه از دروازهٔ جنوب غربی سلامخانه داخل شده پس از انکه قیام احترام و استقبال عمومی از حاضرين بعمل آمد متمكن مسند عزو اجلال گردیده همه کارا باحوال پرسی و تلطيفات شاهانه مفتخر و مباهی ساختند . وسپس بر جميع حاضرین دربار اقسام شیری ها که در دستمالهای بسیار خوشرنگ مختلف اللونی بسته شده بود . توزیع کشت . درین اثنا ساعت بزرك سلا مخانه ساعت يك را نواخت و قریب شدن وقت طعامرا نشان داد . پس از فراغ طعام میوه های تازه از قسم ناک و سیب والنكور باسبكاره ها نيز بهريك تقدیم شد . و اخيراً ساعت ۲ ذات ستودهٔ صفات اعلیحضرت همایونی حاضرین را امر رخصت عطا فرموده بعد از اینکه جميع نقری سلام واپسین را بعرض رسانیدند دربار مسرت نثار عید سعید اضحى اتمام یافت .