{"book":"adl0616","page":913,"text":"سال چهارم\nمذکور اراده و فرمان نمودند . قبل از سه ماه همه اسباب و بنای آن تکمیل یافته چنانچه در شماره های سابق خود بیان کرده بودیم ذات شوكتسمات اعلیحضرت شهریاری رسم افتتاح آنرا اجراء و بدست مبارك همایونی ماشین آنرا تحريك و جالان نمودند . و مبادیا در هفته یکبار ماشین خانهٔ مبارکه تشریف فرموده خواه در باب این فابريك و خواه در دیگر خصوصات ترقیٔ صنایع توجهات جهاندرجات همایونی را مصروف فرموده و میفر مایند . بكمال مسرت و افتخار شنیده ایم که از وقتی که ماشین پشمینه بانی بروی کار آمده است یعنی در ظرف این سه ماه برای البسه دوازده هزار عسکر قماش حاضر کرده توانسته است که الحق شایان شكران و امتنان يك كاميابی شمرده میشود . از درگاه ایزد منان نیاز میکنیم که اعلیحضرت بادشاه مقدس ما را تا سالهای در از اریکه پیرای سلطنت سفیه اسلامیه افغانیه بداراد تا در سایه ترقی روزبهای شاهانه شان دولت و ملت و وطن برخوردار کردد آمین .\n\nحوادث داخله\n\n( مراسم روز عید سعید اضحی )\nهر چند تقویمات ایرانی و ترکی روز عید میامن پديد اضحى را روز جمعه نشان میدادند و ماه ذیقعده را ناقص گفته روز چهار شنبه را که حقیقتاً سلخ ذیقعده بود بغرهٔ ذیحجه تحویل داده بودند . مگر در وقت شام شب موصوف رؤیت هلال تحقیق به پیوست . علاوه بران رعایت این قاعدهٔ معمولهٔ مجربه که در هر ساله روز عید اضحى بلحاظ اسامي و ايام الأسبوع ، باروز اول ماه رمضان پرفیضان همان سال ضرور موافق و مطابق میباشد، نیز منظور بوده از ارو روز عید سعید اضحی روز شنبه تصادف در زیده ثابت کشت . روز جمعه که « عرفه » بود و به اصطلاح وطن عزیز ما آنرا شب عید میگویند قریب غروب در حالیکه هر طرف شهر شهید عزیز ما را یک سرور و فرحت عمومی استیلا کرده بود . به انداخت ۳۱ ضرب توپ خصم كوب خير ورود سعادت اندود مسرت نمود عيد بر همه اهالی اعلان و ابلاغ کردید . فردای آن که روز فرحت اندوز عيد سعيد ميامن بديد اضحى بود ساعت ۹ بقرار اعیاد سابق حاضری رفتن برای ادای صلوة العيد از طرف عموم کرده شد و بسبيكه در شب يك باران شدیدی باریده گل ولای مدهشی بعمل آورده بود از ارو قرار اجازهٔ رسمی در داخل شهر نیز در بعضی مساجد مقدس وسیع نماز خوانده شد ولی با وجود آن اکثر اهالی در مسجد بزرگ عید گاه برای ادای صلوة حاضر شده قریب نصف احاطهٔ مسجد را با همه حصهٔ داخلی آن پر و مملو ساخته بود . ساعت ۱۰ ورود موكب سعادت موهب اعلیحضرت همایونی را به نمازگاه، آواز دلنواز « لاره ، سلامی » که از طرف\n\nشمارۀ ٥٤\nموزیکه های عسکری یکمال هیت وجد آورانه نواخته شد . بر حاضرین مسجد اشعار کرد و پس از ان صلوة العيد با خطبه عربیه مخصوصه که از طرف امام قرائت شد ادا کردید .\nبعد از انکه صنفی از عساکر سواره ، میراسپورها ، و درکا بها که با یونیفورمه های بی خوشنمائی ملبس بودند مقدمهٔ گذر نمودند ، ساعت ۱۱ بود که کوکبهٔ برديديهٔ متبوع اعظم و مقدس ما اعلیحضرت سراج الملة والدين ، بادشاه بزرگ دولت خداداد افغانستان ، صانه الله عن حواث الزمان ، که در عرابه های بسیار خوبصورت منظم مخصوص روز عيد ترتيب يافته بجانب ارك مبارك سمت عزیمت وا مينمود پدیدار و آشکار کشته فرحت بخش عيون اولو الابصار كرديد .\nاز مردم رعایای تماشائی بیکه پیش از حرکت اعلیحضرت همایونی از نماز کاه که از همدیگر به بسیار سرعت و اشتیاق در پیشقدمی پیش دستی کرده برای دیدار چهرهٔ عطوفت نثار تاجدار محبوب القلوب و پدر مهربان خودشان بر اطراف سرك اخذ مقام نموده جمع آمده بودند، صداهای « سلام » که به آوازهای بسیار شوق آورانه که از ان حسیات محبت پروری صمیمانه در حق بادشاه مراحم اکثناء خودشان بخوبی مفهوم میکشت بعيوق میرسید . و در مقابل این آواز های « سلام » از طرف ذات اعلیحضرت نیز بجواب آن اکتفا ورزیده شد .\nدرين عبد نیز حسب معمول سه روز پیشتر از طرف ایشیک آقاسیان ملکی و نظامی حضور همایوئی اوراق تکت های رسمی اذن شمولیت در بار عید در سلامخانهٔ عام ، بر جمیع خوانین و علمای عظام واهل مناصب ملکی و عسکری توزیع و تقسیم شده بود . و بعد از فراغ نماز و مراجعت از عید گاه هر کس از شهزاده کان عالی تيار وعلما و خوانين وارباب مناصب به جاهای مناسب بر چوکی های مخصص خودشان نشسته تشريف شوکت ردیف ذات اعلیحضرت همایونی را انتظار میکشیدند .\nساعت ۱۱ ذات شوكتات بادشاه معظم دولت عليه افغانيه از دروازهٔ جنوب غربی سلامخانه داخل شده پس از انکه قیام احترام و استقبال عمومی از حاضرين بعمل آمد متمكن مسند عزو اجلال گردیده همه کارا باحوال پرسی و تلطيفات شاهانه مفتخر و مباهی ساختند . وسپس بر جميع حاضرین دربار اقسام شیری ها که در دستمالهای بسیار خوشرنگ مختلف اللونی بسته شده بود . توزیع کشت . درین اثنا ساعت بزرك سلا مخانه ساعت يك را نواخت و قریب شدن وقت طعامرا نشان داد . پس از فراغ طعام میوه های تازه از قسم ناک و سیب والنكور باسبكاره ها نيز بهريك تقدیم شد . و اخيراً ساعت ۲ ذات ستودهٔ صفات اعلیحضرت همایونی حاضرین را امر رخصت عطا فرموده بعد از اینکه جميع نقری سلام واپسین را بعرض رسانیدند دربار مسرت نثار عید سعید اضحى اتمام یافت .","chars":4247,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0616/00913.jpg","first_page":1,"last_page":1787,"title":"Sirāj al-akhbār سراج الاخبار","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0616/913","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0616/canvas/913","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0616/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0616_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}