Page 883

صحیفه ١٤ سال چهارم شماره ۳ داد . این خبر در میان مردمان اینجا همهمه های عجیبی بر انگیخته بسیاری را فکر برین است که این از ترس و بیم روس است بعضی این را يك شآمت و بدفالی میگیرند . زیرا در پطر سغرقها ضرب المثل است که یکی دیگر میگوید اگر این کار همچنین شد (نام مرا بگردان) و این نام گشتاندن در مقام حقارت و استهزا مستعمل است . لهستان در پولیند - لهستان - اگرچه روسیها اعلان خود مختاری آنرا کرده اند ولی شنیده میشود که يك قيام و بلوای بزرگی بر علیه روسها در ان قایم گردیده است . بك آلهٔ جديد الاختراع جرمن دولت المان - جرمن - درین محاربه يك آلهٔ بسیار مدهشهٔ بسیار عجیب و غریبی استعمال کرده و میکنند که تابحال دیگر دولتها ازان بیخبر بودند ، و اكثر فتوحات خود را بواسطهٔ همین آله پیش برده اند . و آن عبارت از موتر کارهای آتشفشانست . اینهم معلوم است که در فنون حربیه و تعلیم عسکریه هیچ دولتی را پرو همسر جرمنی نیست . يك كام عسكر جرمن برابر يك و نيم ، دو كام ، عساكر دیگر است . وقتی که فتح کردن يك قلعه يا شکست دادن يك فرقهٔ دشمن را عزم بالجزم نمایند از تلفات و ضایعات كثيره هیچ اندیشه و پروا نمیکند . و چنان هجوم سخت و شدتنال میبرند که بجز کامیابی دیگر چیزی نتیجه نمی بخشد . و همینکه عسکر دشمن را شکست دادند موتر کارهای آتشفشان از روی زمین ، و طیاره ها از روی هوا چنان آشیاری شدیدی در تعقیب آنها بکار میبرند که بجز محو و هلاك و يا اسير و بالتسليم شدن دشمن دیگر هیچ ثمره نمیدهد . در محاربه که با فرانس در اول نموده بود هم تفنگهای جدید الاختراعی ساخته و پنهان کرده بود . که فرانس و دیگر دولتها از آن محروم و بیخبر بودند ، و جرمن دفعةً با آن اسلحه بر فرانس اعلان حرب کرده مغلوبش ساخت . این است که در بینار نیز با این موتر کارهای آتشفشان خود کامیابی های عجیب و غریب حاصل کرده است . رأیها در خصوص تبدیل پایتخت فرانس معلوم است که دولت فرانس ، پایتخت نازنین خود پاریس را به جرمن ترك كرده دارالحکومهٔ خود را به شهر (بوردو) که بسمت جنوب غربی پاریس بر قریب سواحل بحر محیط اطلس واقعست نقل داد . درینطرفها در خصوص بس رأی زینها میشود . آشنایان فن حرب میگویند که فرانس فراخی و وسعت دادن میدان جنگ را منظور داشته میخواهد که اردوی جرمن را از حد (اینورپ) تا به (بوردو) پیت کنند . و چون از یکطرف تنها جرمن و از یکطرف دو سه دولت بمقابل اوست بلکه پریشانی برای جرمن داده بتوانند . اما از قراریکه شنیده میشود جرمن نیز بمجرديكه نقل و حرکت پارلیمنت فرانس را به طرف بورد و دید هماندم مانند عقابی که در پی شکار خود بیفتد خط حرکت رفتار خود را به آنطرف دراز نمود . بعضی را رأی این است که به این حرکت خود فرانس خیلی غلط کاری کرد . چرا که اولا پاریس که پایتخت بسیار عالی دنیا شمرده میشد برای فتح آن بدست جزمتها آسانی پیش آمد . دیگر اینکه برای تمام عسکر و ملت فرانس ازین حركت يك بيدلى و نا امیدی پیدا شد ، وقوهٔ معنويهٔ عسکریه را سراسر شکست اند . بعضی میگویند که فرانس از انسب به پوردو رفته که اگر زور بر سرشان بیاید بزودی پارلیمنت و دفاتر حکومت را در کشتیها انداخته به بحر محيط بخشند . اما بعضی شوخ مشربها میگویند که شراب بوردو مشهور ترین شرابهای دنیاست از انسب پایتخت به آنجا نقل داده شده ! ! ! ... اجمال احوال چنانچه دولتها در مابین همدیگر بجنگ و جدال در آمیخته اند و تا بحال غالب از مغلوب معلوم نیست خبرهای اخبار ها هم همچنین است . و هيچ يك خبر صحیحی که دل را مطمئن سازد پدیدار نیست از هر دهن يك سخنی میراید هم خبرهای که از منبعهای انگلیس ، روس ، فرانس ترشح میکند از کامیابیهای خودشان ، و نکبت و فلاکت اوستريا و المان بحث میدانند . ذاتاً از طرف مقابل نه راست و نه دروغ هیچ خبری به اینطرفها نمیرسد . از کدام راه و کدام طرف پرسد ؟ مگر هر چه کامیابیهای انگلیس و فرانس را بر المان که میشنویم در خاك فرانس و بلژيك میشنویم . یعنی المان در خانهٔ بازيك و فرانس هستند اما کامیابی بطرف انگلیسها و فرانسویها و بلژیکیها ... چنین نیست که فرانسویها و انگلیسها در خاك المان هستند و کامیابی بطرف المانهاست ! عجب معها ! وقایع حربیه اسرار آلود است . در خبرها شتر گربه های عجیبی دیده میشود . افراطها و تفریطها بدرجه ایست که بر هیچیکی از انها باور کردن انسان جرأت نمیتواند کرد . مثلا یکبار میشنویم که روس اوستریا را چنان شکست فاحشی داد که ده لك لشكر آرا اسیر گرفت . آن همه عسکر اوستريا ده لك نخواهد بود چون ده لك اسیر گرفته باشد آبا کشته و زخمی آن چقدر خواهد بود ؟ و چون ده لك اسیر گرفته باشد ممکن است که بجز یکچند نفر ژاندارمه دیگر عسکری در تمام ملکش نمانده باشد . پس روسها چرا صربیه کرده اند . و تابحال چرا در و یانه قرار گاه عمومی خود را نیاورده اند ؟ باز میشنویم که المانها پاریس را فتح کردند . آیا در پاریس چیست که المانها آنرا فتح کنند ؟ پایتخت به بوردو نقل یافت ازینکه تلفات و ضایعات بیشماری داده، پاریس را فتح کنند . چرا در باب فتح بوردو حرکات عسکریه را جاری نکنند ؟ باز میشنویم که يك جنك های بسیار شدید و خونریزی بعمل آمد، و مدت ده روز دوام ورزید ، و بشکست خوردن المان نتیجه پذیر گردید .