Page 808

شماره ٢٤ سال دوم در باب شاه با فرد اعظم بیان کرده میشود که او شمع دومی کار ساعت گرفته بود یعنی بر شمع علامات و تمیر باین طریق انداخته بود که از ساعت تفاوت نمیکرد — درصدی سیزده هم بان مسلمان عرب ساعت کمان دار ایجاد کرد که قیمت آن مبلغ سی هزار رپیه نقد شده بود و همین ساعت به فريدريك ثانی شهنشاه جرمنی تحفه داده شده بود — ساعتهای مذکوره در ان زمان بهر قدر و منزلت که دیده شده باشد باندازهٔ آن بخوبی کرده میشود اما امروز دانایان فرنگ در ایجاد ساعت با آن درجه کمال پیدا کرده اند و چنان سهولت بدست آورده اند که ساعتیکه در ان وقت به سی هزار رپیه فروخته می شد اکنون ازان بهترین به بیست و بیست و پنجروپیه بدست می آید — و ساعتهای معمولی به دو روپیه و یکنیم روپیه هم فروخته میشود و دو سه سال بخوبی کار میدهد — (در مابین دو رفیق) دو دوست با هم دیگر مصاحبه میکردند. یکی از احوال بیماری خود بیان کرده گفت: — برادر چه عرض کنم. بسیار سخت بیمار شده بودم پانزده روز تمام بموجب سفارش حكيم بجز شیر دیگر هیچ چیزی بلم نرسیده است. — شکر که صحت یافتید. اما از احوال من خبر ندارید که من بیچاره در يك وقتی چنان يك مرضی گرفتار آمده بودم که هیچ از جایم بر خاسته نمیتوانستم. و مدت یکسال بجز شیر هیچ چیزی نخورده ام. — سبحان الله! این چه وقت بود که من هیچ خبر نشده ام. — وانی بود که من در گهواره بودم. دیگر — رای بیماری شما داکتر چه گفت؟ — گفت ندانستم. — باز بکدام داکتر خود را نشان خواهید داد؟ — بهیچ داکتر. چرا که ازین داکتر ماهرتر و دانا تر هیچ داکتری نخواهد بود که ندانستن خود را اعتراف کند. پیره زن و بقال يك پيره زنى بدكان بقال رفته دو پیسه را زردک خرید. وقتیکه از دکان میبرآمد بقال را گفت: — آیا چیزی سرانه مهربانی نمیکنید. — چرا نمیکنم: دو سیر کچالو، يك سير سيب، و نيم سير شلغم ده دوازده دانه مالته، و اگر این سرانه را کافی نه بینید اسپ و گادی بار کنی، خود را نیز بسرانهٔ دو پیسه زردک شما پیشکش میکنم. و اگر آنرا هم بسرانه قبول نفرمائید همهٔ دکان را نیز گرفته با خود ببرید. زن و شوهر شوهر — خوب! حالا هر چه که تو گوئی باید همان شود. آیا حکم من هیچ جاری نخواهد شد؟ زن — چرا نشود! البته حکم تو هم جاری خواهد شد: در هر کاری که رأی و فکر هر دوی ما بر اجرای آن متفق باشد همیشه در ان کار حکم تو، و در هرکاری که رأی و فکر ما مخالف باشد دايما سخن من اجرا شود؟ (يك زن با کتاب فروش) در اوروپا عادت است که زنان چون روز ولادت شوهر شان بیاید يك كتابی انتخاب کرده میخرند، و بشوهر خود تحفه گویا میدهند. يك زن برای خریداری اینچنین يك كتابی بدكان كتابفروش رفته به کتابفروش میگوید: — برای هدیهٔ یوم ولادت شوهر خود يك كتابی میخواهم. برای این کدام کتابی که داشته باشید زود نشان بدهید، چرا که کار ضرور دارم و بسیار وقت چنه زدن ندارم، اما این را هم بگویم که کتابی که بمن میدهید نه ارزان باشد و نه گران، فهمیدید؟ این را هم بدانید که شوهر من نه ملایم نه درشت يك آدمیست از بازیها ساعت تیریها چندان خوش نمیشود لهذا از ان طور کتابها باید باشد. از کتابهای حکایتها و ناولهای بی مزه هم نمیخواهم. تاریخی فی کتابها هم نباشد چرا که شوهرم علم را چندان نخوانده است اما زود شوید که بسیار کار دارم، و قتم ضایع میشود. اگرچه شما شوهر مرا نمیشناسید ولی بسیار خوب آدم است بسیار کم سخن يك شخصیت مهم بسیار کم سخن هستم که از این سبب خوب باهم گذران میکنم، فهمیدید؟ این را هم بدانید که همه این احوال را زينب برای شما مختصراً بیان کردم که شما باحوال واقف شده يك كتاب مناسبی را تخمین کرده انتخاب کنید، فهمیدید؟ این را هم بدانید که .... کتاب فروش بیچاره بجان آمده و سخن آنرا بریده گفت: — دانستم، دانستم! برای شوهر شما این کتاب كوچك بسیار مناسب است: نام این کتاب (قواعد اداره ماشین سخن) میباشد. (يك اخبار والا بابك بيوه) در اوروپا چون یکی از مردمان معروف که در يك صنعتی شهرت یافته باشند وفات یابد نامه نگار اخبار والاها هم برای تعزیت و هم برای پرسیدن سوانح عمری و ترجمهٔ احوال مرد متوفا بخانهٔ او رفته احوال و کیفیت او را از زن او میپرسند. لہذا یکی از نامه نگاران اخبار بخانهٔ یکی از مشاهیر که وفات یافته بود رفته زنگ دروازه اش را نواختن گرفت زن متوفا دروازه را باز کرده چون سبب آمدن و نامه نگار بودن زنگ نوازنده را دانست بشدت دروازه را بر روی نامه نگار بسته کرده پس به اطاق خود بالا بر آمد اما زنگ نواختن نامه نگار هیچ قطع نمیشود زن نیز...