Page image — the source of record
Machine transcription
شمار ۱۷
صفحه ۱۱
تاريخ کرۀ زمين
ما بعد از نمبر ۱۶
( ژه ئولوژی )
کرۀ زمین بیش از صد با هزار با هزار سال با پرسنگها و سید بهای موجود نه خود بحال ( مایع ) یعنی ( آتشین ) و ( مذاب ) شده و بسیار سوزان و آتشینی بود . هوای که کرۀ زمین را در بر گرفت بخار بسیار تیره و غلیظی بود که از انواع آفتاب یک کرۀ آتشین آب و هواست . لیکن ما آنرا ثابت می بینیم دور ازین توهمت ، مینامند بر یک شمس نشینی میباشد که سبب به بازی دور می نماید آنها را از شمس کوچک تر می بینیم این آتشینی بوده ولی درین وقت سرد شده . در سطح کرۀ قشر مرده بسته بسیاری کوه های آتش نشانی پدیدار است که ازو هر گاه بسیار قدیم خاموش شده میباشد . و بهر دور و عصر ها این کرۀ زمین آتشین سرد پیدا کرده و مانند دیگر اجسام آب شده و یک قیماقی گرفت که این قیماق رفته رفته لکه و کستری پیدا نموده و یک قشر پوستی بوجود آمد . و چون درجه حرارت این پوست از درجه آب جوشان به (۲۱۲ درجه) فروتر آمد بخار دو مه تیره و غلیظی که کرۀ زمین را احاطه نموده بود و بود کاشف یعنی غلظت پیدا کرده ، و به آب تحویل یافته در جاهای خورج و چقور روی زمین جمع آمده . و برا نقد هفت سردی روی زمین می نمود . قشر روی زمین حسینی پوست روی زمین نیز کلفتی و ستیال یعنی انباش آب و جذاب شده درون پوست زمین سبب تحقیق و فشاری که از پوست بران آمده بود این قشر بینے پوست را بار بار شگافانیده به پیروی دوران نموده است . اما بعد از اینکه بر سطح زمین ریخته سردی و ایجاد یخی یخ بستگی پیدا کرده سنگهای ناری را بوجود آورده . در مدت سرد شدن زمین بعضی طرفهای قشر زمین بالا بر آمده و بعضی طرفهای آن فرو آمد ، بنا برین آب بسبب قوه جاذبه ببعضے قوت کشش طرفهای بالا را گذاشته بسوی جاهای چطور و گودالها روان گشت و در آنجاها جمع آمده و در مرور دهور است که این سیلاب ها و اینها با خود بردند و زین ها یعنی چقدر طبقه های زیره های بکر را بوجود آورد .
بر طرف کرۀ زمین اینگونه حادثات و تبدلات این هم را بار بار دیده است . نباتات و حیواناتیکه به تأثیر اینگونه حوادث و تبدلات و تحولات کرۀ زمین تلف شده اند و در سنگهای کهنه ها یعنی طبقه های زمین انیچ یعنی سنگ شده اند را به بزرگی یک یک شاهد ساکت آن دورا و دهرا شمرده میشوند . این است که فنی ( ژه ئولوژی ) ازین تبدلات تدریجی قشر زمین و از ترقی نوعی حیوانات و نباتات آن بحث و بیان میراند . و فن ( جغرافیا ) در نقطه که فن دژه ئولوژی در آنجا سخن خود را تمام می نماید آغاز میکند و معنی از ترتیب سطحی حال حاضره کرۀ زمین سخن میراند .
ادوارسته
سینی با دوره های شش گانه
ارباب فن ( ژه ئولوژی ) یعنی علمای علم ( طبقات الارض ) تحقیقات و تتبعات بسیار دور و درازی در سنگها و زمین پاره های که قشر زمین ازان میل آمده اجرا نموده اند . و تاریخ مدتهای آنها را به ترتیب کشف و استخراج نموده تاریخ قشر کرۀ زمین را بر شش دور تقسیم کرده اند که این تقسیم خود را بر متحجرات ، یعنی سنگ شده گیهای قشر زمین بنا کرده اند زیرا بسبب مرور زمانه های بیشمار قاعده و طریق نشو و نمای نباتات مخصوص دور خود را پرور اینده و بسر رسانیده
دور اول — ( مدت خالیه ) است که از ابتدای شکل یافتن کرۀ زمین تا بوقت ظهور یافتن حیات حیوانیه مرور نموده است . وقایع و وارداتی که پیش از قابل شدن کرۀ زمین برای زیست و زنده گانی حیوانات در آب و هوا و خشکه مرور نموده مخصوص این مدت خالیه میباشد .
در کتله ها و زمین پاره های این مدت ( متحجرات ) یعنی دیگر چیز های سنگ شده گی موجود نیست . کتله ها و زمین پاره های که بوضعیت افقی باشد نیز در این دور نادر است زیرا سنگهای این دور بقوت شدت آتش سیال زمین زیر و زبر شده و همه گی بصورت عمودی بالا بر آمده و پاشیده و شکسته و الحاصل از وضع اصلی خود سراسر بیرون بر آمده است .
[ باقی آن در نمبر های آینده می آید ]
Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting. How this was measured.