Page image — the source of record
Machine transcription
صفحه ۱۲
نمبر ۱
افسانه های اینوقت حاضر را در فرانسه و ممالک عثمانی ( رومان ) میگویند ، و در انگلستان ، و هندوستان ( ناول ) مینامند ، رومانها و ناولها درین وقت از مهمترین آثار ادبیته اقلیمه شمرده میشود . زیرا ناول نویس کمال اقتدار قلم خود را در باب تصویر نمودن خیال را بحقیقت صرف مینماید که ذاتا شعر هم همچنین یک چیزیست . ( سراج الاخبار ) میخواهد که برای تشفی و ساعت تیری خاطر خوانندگان گرام خود از افسانه گوئی طرز نو نیز کوتاهی نکند لهذا به ترجمه ( فاجعه های پاریس ) نام ناولی که از تالیفات ( قونت و یه دو مونته پین ) نام ادیب و شاعر مشهور فرانسه است آغاز نموده و بعد ازین در هر نسخه خود انشا الله یک مقداری از انرا درج صحایف خواهد نمود . مقصد ما از نشر کردن این ناول یا رومان یا افسانه دو چیز است یکی اینکه طرز افسانه گوئی زبان حاضر را بر خوانندگان کرام عرض نمائیم . دیگر اینکه از عجایب و غرایب ممالک متمدنه اوروپا و شقاوتها و تنها و جنایتهای خونریزانه اینکه در ان پیش میشود معلومات بدهیم تا معلوم گردد که در لباس مدنیت چگونه وحشتها مستتر است .
✥-✦-✥ اشتهار ✥-✦-✥
در باب درج شدن اشتهارات تجارتی و صنعتگر
روزنامه مبارک ( سراج الاخبار ) برای اشتهارات مالهای تجارتی سوداگران وطن عزیز ما که بفروش میخواهند رسانند و یا بعضی صنعتها و پیشه هائیکه بعضی از صنعت گران اختراع کرده و فروختن انرا آرزو میکنند حاضر و اماده میباشد که مال سوداگران و صنعت صنعتگران را در صفحه آخرین اخبار خود اشتهار و اعلان نماید . لهذا هرکس که آرزوی اشتهار مال تجارتی و یا صنعت صنعتگر می خود داشته باشند به اداره خانه سراج الاخبار در ماشین خانه است آمده و از قرار سطر یک روپیه اجرت آنرا داده با مال و یا صنعت خود را بواسطه اخبار اشتهار میکنند و اگر کسی بخواهد که از پنج بابه زیاده اشتهار خود را در اخبار بنویسد بر سطر یکقران گردانید
مدیر و سر محرر سراج الاخبار محمد سمع
شوخی نرگس نگر که پیش تو شگفت
چشم درید و ادب نگاه ندارد
و آنچه شنوده
اگر چه عرض هنر پیش یار بی ادبیست
آداب ظاهری بآن مراد داشته باشند . بر سبیل اصطلاح خود از ادب و ادبیات چیز دیگر را مراد داشته والله اعلم .
و اما علوم سیاسیة
در اصطلاح اخباریان مذکور فوق علومی که متعلق بقاعده و قانون سلطنت از رعیت و لشکرداری و غیره باشند .
و اما علوم اقتصادیه
در اصطلاح ایشان علومی هستند که بآب و تاب و راست ساختن دخل و خرج انسان پادشاه باشد یا سپاه یا رعیت تعلقدارد .
اقتصاد در لغت
رفتن را گویند و در میانه راه و مجازا توسط و اعتدال گویند در خرج و صرف مال لهذا این علم را علم اقتصادی مینامند و علم الاقتصاد را علمی علیحده ساخته اند و کتابها درین علم تالیف نموده و پرداخته اند . دستخط غیر مخلص عبدالرحمن مدرس .
✥-✦-✥ یادآوری ✥-✦-✥
( ناول ) یعنی
افسانه گوئی و افسانه شنوی یک حس طبیعی بشری میباشد از ابتدای ایام طفولیت کوشش انسان به افسانه شنوی عادت میگیرد . حتی اکثر مردمان تا افسانه نشنوند خواب نمی برد .
و در این اعصار آخر زمان چنانچه در همه چیز ها یک تبدل و نوی بظهور آمده افسانه ها نیز یک طرز نوی پیدا کرده که با افسانه های کهنه و قدیم ما هیچ شباهت نمیرساند .
در مطبعه دار السلطنه کابل بطبع رسید و باهتمام مهتمم الحاج عبد الخالق بقلم میرزا محمد مراد خان
Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting. How this was measured.