{"book":"adl0616","page":21,"text":"صفحه ۱۲\nنمبر ۱\n\nافسانه های اینوقت حاضر را در فرانسه و ممالک عثمانی ( رومان ) میگویند ، و در انگلستان ، و هندوستان ( ناول ) مینامند ، رومانها و ناولها درین وقت از مهمترین آثار ادبیته اقلیمه شمرده میشود . زیرا ناول نویس کمال اقتدار قلم خود را در باب تصویر نمودن خیال را بحقیقت صرف مینماید که ذاتا شعر هم همچنین یک چیزیست . ( سراج الاخبار ) میخواهد که برای تشفی و ساعت تیری خاطر خوانندگان گرام خود از افسانه گوئی طرز نو نیز کوتاهی نکند لهذا به ترجمه ( فاجعه های پاریس ) نام ناولی که از تالیفات ( قونت و یه دو مونته پین ) نام ادیب و شاعر مشهور فرانسه است آغاز نموده و بعد ازین در هر نسخه خود انشا الله یک مقداری از انرا درج صحایف خواهد نمود . مقصد ما از نشر کردن این ناول یا رومان یا افسانه دو چیز است یکی اینکه طرز افسانه گوئی زبان حاضر را بر خوانندگان کرام عرض نمائیم . دیگر اینکه از عجایب و غرایب ممالک متمدنه اوروپا و شقاوتها و تنها و جنایتهای خونریزانه اینکه در ان پیش میشود معلومات بدهیم تا معلوم گردد که در لباس مدنیت چگونه وحشتها مستتر است .\n\n✥-✦-✥ اشتهار ✥-✦-✥\nدر باب درج شدن اشتهارات تجارتی و صنعتگر\nروزنامه مبارک ( سراج الاخبار ) برای اشتهارات مالهای تجارتی سوداگران وطن عزیز ما که بفروش میخواهند رسانند و یا بعضی صنعتها و پیشه هائیکه بعضی از صنعت گران اختراع کرده و فروختن انرا آرزو میکنند حاضر و اماده میباشد که مال سوداگران و صنعت صنعتگران را در صفحه آخرین اخبار خود اشتهار و اعلان نماید . لهذا هرکس که آرزوی اشتهار مال تجارتی و یا صنعت صنعتگر می خود داشته باشند به اداره خانه سراج الاخبار در ماشین خانه است آمده و از قرار سطر یک روپیه اجرت آنرا داده با مال و یا صنعت خود را بواسطه اخبار اشتهار میکنند و اگر کسی بخواهد که از پنج بابه زیاده اشتهار خود را در اخبار بنویسد بر سطر یکقران گردانید\n\nمدیر و سر محرر سراج الاخبار محمد سمع\n\nشوخی نرگس نگر که پیش تو شگفت\nچشم درید و ادب نگاه ندارد\n\nو آنچه شنوده\nاگر چه عرض هنر پیش یار بی ادبیست\n\nآداب ظاهری بآن مراد داشته باشند . بر سبیل اصطلاح خود از ادب و ادبیات چیز دیگر را مراد داشته والله اعلم .\n\nو اما علوم سیاسیة\nدر اصطلاح اخباریان مذکور فوق علومی که متعلق بقاعده و قانون سلطنت از رعیت و لشکرداری و غیره باشند .\n\nو اما علوم اقتصادیه\nدر اصطلاح ایشان علومی هستند که بآب و تاب و راست ساختن دخل و خرج انسان پادشاه باشد یا سپاه یا رعیت تعلقدارد .\n\nاقتصاد در لغت\nرفتن را گویند و در میانه راه و مجازا توسط و اعتدال گویند در خرج و صرف مال لهذا این علم را علم اقتصادی مینامند و علم الاقتصاد را علمی علیحده ساخته اند و کتابها درین علم تالیف نموده و پرداخته اند . دستخط غیر مخلص عبدالرحمن مدرس .\n\n✥-✦-✥ یادآوری ✥-✦-✥\n( ناول ) یعنی\nافسانه گوئی و افسانه شنوی یک حس طبیعی بشری میباشد از ابتدای ایام طفولیت کوشش انسان به افسانه شنوی عادت میگیرد . حتی اکثر مردمان تا افسانه نشنوند خواب نمی برد .\nو در این اعصار آخر زمان چنانچه در همه چیز ها یک تبدل و نوی بظهور آمده افسانه ها نیز یک طرز نوی پیدا کرده که با افسانه های کهنه و قدیم ما هیچ شباهت نمیرساند .\n\nدر مطبعه دار السلطنه کابل بطبع رسید و باهتمام مهتمم الحاج عبد الخالق بقلم میرزا محمد مراد خان","chars":2787,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0616/00021.jpg","first_page":1,"last_page":1787,"title":"Sirāj al-akhbār سراج الاخبار","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0616/21","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0616/canvas/21","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0616/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0616_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}