Page 1543

صفحه ٦ سال پنجم شمارهٔ ۱۲ خاص تی بلکه از اتمام هم هر چيز اصل بايد گفت . در انوقت مسئلهٔ شديد تربيه و اخلاق ، وسوء تفسير در معانى وجدان و غيرت و ناموس بظهور ميرسد لهذا آنچنان اشخاص ملعون اولا از اخلاق بقدر يك ذره بهره ندارند . ثانيا تربيه و تعليم شان بدرجه نقصان دارد که بجز خواندن و نوشتن و خود پرستی ديگر از هيچ چيزی بو نبرده اند . از وجدان سراسر بی نصيب اند و بمعنی حقيقی آن هم پی نبرده اند که چيست ، زيرا وجدان يك حس داخلی و باطنی ايست که انساترا همان حس بر خوبی و بدی آگاه ميگرداند . تربيه ، اخلاق ، وجدان ، غيرت ، ناموس گفته خواهيم توانست . حالا بر سر مسئله رجعت کرده اين را تحقيق کنيم که در اروپا چرا اينچنين بيع و شرای فروختن دولت ملت وطن بمقابلهٔ پول دشمن بوقوع نمی آيد ؟ پيش از همه چيز در خصوص سخن يك فيلسوف اسلامى را مقابل يكى از نصرانيانى كه با او مباحثه ميكرد بيان ميكنيم كه گفت : شما - يعنى نصرانيان - هر انقدر كه از دين خودرو گردن جسنيد بهمان نسبت ترقى كرده غالب و مظفر شده ، رفتيد ، و ما مردمان تمرين آن هم انسان خانه به اداره کلام ميکنند که مبادا بتعرض باور کنند کان آن گونه خرافات انسان سر دو چار ايد ! اگر گفته شود که فعل شنيع گرديده شدن به پول اجنبی از کرده عوام الناس نی بلکه از خواص بظهور رسيده است . زيرا گرويده شدن عوام چندان ضرروزيانى بدولت و وطن و ملت نميرساند ، حالانکه اگر يکی از خواص به آنچنان بيع و شرای ملعونه اقدام ورزد ضرر و زيان ان عام ميشود . ما عرض می کنيم که آنچنان خواص را فلهٔ غيرت را تنها ر سياندارى و هم چشمى و رقابت تفسير ، وكل مقدس ناموس را که شبيه جبرئيل امينش بايد خواند تنها بريك شعبهٔ آن منحصر داشته اند که آن هم عبارت از مرض زنان ميباشد . حال آنکه درجهٔ اعلاى غيرت و ناموس آنست که انسان غيرت مليه و ناموس وطنيهٔ خود را محافظه کنند . کسيکه دين ، دولت ملت ، وطن خود را به پول مردار دشمن اين مقدسات سودا کند و بردنائت دلانه که اين مقدسات مرتکب گردد آيا آنچنان دنی های پست فطرت را جهان صاحب دين از کارستانهای تحت البحر های المان منظرهٔ يك دالان كشتى لوزيتانياى انكليز كه بضرب نارپيدوى تحت البحر المان غرق شده است