{"book":"adl0616","page":1543,"text":"صفحه ٦\nسال پنجم شمارهٔ ۱۲\n\nخاص تی بلکه از اتمام هم هر چيز اصل بايد گفت . در انوقت مسئلهٔ شديد تربيه و اخلاق ، وسوء تفسير در معانى وجدان و غيرت و ناموس بظهور ميرسد لهذا آنچنان اشخاص ملعون اولا از اخلاق بقدر يك ذره بهره ندارند . ثانيا تربيه و تعليم شان بدرجه نقصان دارد که بجز خواندن و نوشتن و خود پرستی ديگر از هيچ چيزی بو نبرده اند . از وجدان سراسر بی نصيب اند و بمعنی حقيقی آن هم پی نبرده اند که چيست ، زيرا وجدان يك حس داخلی و باطنی ايست که انساترا همان حس بر خوبی و بدی آگاه ميگرداند . تربيه ، اخلاق ، وجدان ، غيرت ، ناموس گفته خواهيم توانست . حالا بر سر مسئله رجعت کرده اين را تحقيق کنيم که در اروپا چرا اينچنين بيع و شرای فروختن دولت ملت وطن بمقابلهٔ پول دشمن بوقوع نمی آيد ؟ پيش از همه چيز در خصوص سخن يك فيلسوف اسلامى را مقابل يكى از نصرانيانى كه با او مباحثه ميكرد بيان ميكنيم كه گفت : شما - يعنى نصرانيان - هر انقدر كه از دين خودرو گردن جسنيد بهمان نسبت ترقى كرده غالب و مظفر شده ، رفتيد ، و ما مردمان\n\nتمرين آن هم انسان خانه به اداره کلام ميکنند که مبادا بتعرض باور کنند کان آن گونه خرافات انسان سر دو چار ايد ! اگر گفته شود که فعل شنيع گرديده شدن به پول اجنبی از کرده عوام الناس نی بلکه از خواص بظهور رسيده است . زيرا گرويده شدن عوام چندان ضرروزيانى بدولت و وطن و ملت نميرساند ، حالانکه اگر يکی از خواص به آنچنان بيع و شرای ملعونه اقدام ورزد ضرر و زيان ان عام ميشود . ما عرض می کنيم که آنچنان خواص را فلهٔ غيرت را تنها ر سياندارى و هم چشمى و رقابت تفسير ، وكل مقدس ناموس را که شبيه جبرئيل امينش بايد خواند تنها بريك شعبهٔ آن منحصر داشته اند که آن هم عبارت از مرض زنان ميباشد . حال آنکه درجهٔ اعلاى غيرت و ناموس آنست که انسان غيرت مليه و ناموس وطنيهٔ خود را محافظه کنند . کسيکه دين ، دولت ملت ، وطن خود را به پول مردار دشمن اين مقدسات سودا کند و بردنائت دلانه که اين مقدسات مرتکب گردد آيا آنچنان دنی های پست فطرت را جهان صاحب دين\n\nاز کارستانهای تحت البحر های المان\nمنظرهٔ يك دالان كشتى لوزيتانياى انكليز كه بضرب نارپيدوى تحت البحر المان غرق شده است","chars":1858,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0616/01543.jpg","first_page":1,"last_page":1787,"title":"Sirāj al-akhbār سراج الاخبار","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0616/1543","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0616/canvas/1543","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0616/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0616_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}