Page 136

صفحهٔ ۵ و مشکل عظیمی مشاهده میشود. قوایل خارجیه که از ابتدای اعلان مشروطیت یکی پی دیگر بر دولت مشارالیها وارد آمده از چنان مایهٔ طاقت براندازانه نیست که هر بها در توانا به آن تاب آور مقاومت بشود، مسئله ارتجاع ، الحاق بوسینا اعلان استقلالیت بلغاریا ، مسئله پر مهتاب کرید، عصیان ارناود، شورش یمن و غیره کم نبود که یکی از دولتهای معظمهٔ اوروپا که من حیث اتفاق مثلث گویا سه دولت شمرده میشوند وفقه بناحق دندانار و اهلا سباهان آورده یک قطعه ملک شانرا یعنی یک پاره گوشت بدان شانرا در ربود. بعد از عثمانی ایرانرا در یک شورش و اختلال عظیمی می یابیم که دینامیت های سیاسی که دسایس انگلیس آن مملکت را بیک تب لرزهٔ حالت نزعی در آورده است. اگر ملت عثمانیه دعوی مشروطیت را کردند اجرا شدن (قانون اساسی) که از سالهای بسیار پیش مرعی الاجرا داشتند و بنا بر بعضی عوارض سکته دار شده بود طلب نمودند . ولی ملت ایران پیش از انکه یک قانون اساسی داشته باشند، و به وجه مالک عثمانی کتبها و عالمها و دانایان خود را بیفزایند خود را تا یک درجه مشروطیت شناس بازید به انتریکه و نیرنگ امی میکروبهای سیاسی جراثیم مغنم شناسی فریب خورده قباها نمودند و غفلتها انداختند. و همان بود که تاثیر آن میکرد بها در وجود نازنین آن دولت قدیمه کیفیات مرض های مختلف بوجود آورده قریب الموتش گردیده. احوال مغرب اقصی که یک هیئت اسلامیه اعلی را و آزادی بودند همچنان یک سحر انگیزی مس میریزمی و فرانسیسی حل و فصل گردید که خود آن پانزده بیست میلیون نفوس ندانستند که چه بود و چه شد؟ و تا بدانند که چیست خودشان را مانند یک لمسی خواهند یافت که تارهای تنیده شدهٔ عنکبوتهای حریت شکنانه سراپای شانرا پیچیده باشد. سبحان الله ! از حریت دم میزنند و دم بدم در پی اسارت عالم میکوشند ! ... وقایع چین را نیز چون در زیر ملاحظهٔ دور بینی بیاریم آن لحاف بسیار بزرگ را نیز برای بعضی منفعت اینکه اگرچه بقدر یک شبش هم باشد در آتش های شعله افروز بعضی استفاده طلبان می یابیم مثلاً : خیال بلعیدن روس ممالک ( موغولیها ) را ! ... نمبر ۱۱ این است شمهٔ از اجمالی احوال سیاسی عالم که خلاصه بر نظر مطالعهٔ ناظرین کرام خود عرض کردیم نقطه از اخبار هامی ترک درین محصر ما اخبار فواید مشابه ( طنین ) که در پایتخت دولت علیهٔ عثمانیه طبع داشته میشود از اخبار ما بیک لسان برسانی بحث رانده گفته است : « قسم اعظم مقالاتی که در (سراج الاخبار افغانیه) خود مان خوانده ایم به محاربه هایه است . این غزته اگر صفحات قسم حوادث خارجیهٔ خود را کاملا به محاربهٔ طرابلس غرب و احوال سلطنت عثمانیه حصر کرده بود که بسیار شایان وقت و ممنونیت است » بعد ازین به خود یعنی به ملت نجیبهٔ عثمانیه روی سخن را گردانیده مینوسد : « لا در چنین وقتیکه بر مطبوعات اسلامیه از ما بحث و بیان میراند، و هند شرق ، و همه عالم اسلام بیگانه امیدشان را به نجات و سعادت ما یعنی بخلافت عثمانیه معطوف نموده اگر ما با این منازعات سفید چاو و دامن خود را بدست خود کنیم تنها اولاد و اقتصاد خود ما نی بلکه هر مسلمانانیکه این عالم اسلام را پر کرده است بر ما لعنت خوان خواهند شد ! » ما میگوئیم که : از لعنت خوانی حاشا ! ولی این یک محقق است که همه عالم اسلام علی الخصوص افغانستان سعادت و نجاست و فوز و فلاح مقام سلطنت سنیهٔ عثمانیه و برقرار بودن سلطان المعظم را آرزو دارند و به این سخن هیچگاه راضی نیستند که وطن خود را در تهلکه ببینند و از اختلافات ما بین خود شان باز بیایند . المقرر صورت اراده سنیه حضرت سلطنت اعظم در باب فسخ مجلس مبعوثان ۱) بموجب فقرهٔ هفتم قانون اساسی و موافقت رای مجلس اعیان فسخ بیات مبعوثان را ، و صادر ازین تاریخ فسخ در ظرف سه ماه بالانتخاب اجتماع بیات جدید و مبعوثان را اراده و فرمان کردم . ۱) به اجرا کردن و بجا آوردن این اراده ما صدراعظم ما مامور است . محمد رشاد این است که بموجب این ارادهٔ سنیه مجلس مبعوثان حاضره فسخ و برطرف شده به انتخابات جدید دیگر آغاز میشود .