Page image — the source of record
Machine transcription
سال چهارم
شماره ۲۱
خوی خوب باشد کارهای خوب و اگر آن خوی بد باشد کارهای بد از انسان سر میزند، اما تعلیم ، تربیه ، تحصیل ، تأدیب ، مجاهده نفس چیزیست که خوبهای بد را بخوبهای خوب تبدیل داده میتواند .
وجود مسعود حضرت فخر کائنات و مفخر موجودات ، هادی ورهنمای ما ، پیغمبر ذیشان ما صل الله علیه وسلم عظیمترین همه اخلاق حسنه را فطرتاً و خلقتاً جامع بودند . بدرجهٔ که ذات اقدس خلاق عظیم الشان جل جلاله خلق آنحضرت صلی الله علیه وسلم را به لفظ عظیم تعریف فرموده اند . و خود رسول الله صلی الله علیه وسلم حدیث منیف شریف خودشان بما امت ناحیه خود بشارت داده فرموده اند که : « انما بعثت لاتمم صالح الأخلاق » یعنی من برای اتمام کردن اخلاق خوب و صالح بعث شده ام – ازین بك بخوبی معلوم میشود که اخلاق حسنهٔ صالحه تا چه درجه اهمیت دارد . علی الخصوص که ما به امی چنان يك پيغمبر ذیشانی که برای اتمام کردن اخلاق حسنه مبعث فرموده شده باشند سرفراز باشیم چسان میشود که برای اكتساب اخلاق خوب بجان کوشش نورزیم .
اخلاق حسنه کدام کدام چیزهاست ؟ به تعبیر دیگر انسان چه کند که صاحب اخلاق حسنه شود ؟ این است که کتابهای معتبرهٔ اخلاقیه که علمای معروف و مشهور اخلاقیون رحمهم الله تألیف و تدوین فرموده اند به تفصیل از ان بحث رانده اند ، و اصول و قواعد مکملی در انخصوص نشان داده اند . ولی ما چون کتاب اخلاق نمینویسیم بلکه مراد ما اینست که از بعضی فضایل اهم و الزم اخلاقیه براخوان وطنی خود عرض نمائیم تا در وقت و زمان حاضر برای محافظهٔ هستی و وجود ما بکار آمد .
( يك جنتلمن افغاني )
محمد علم خان خروتی از تجار مشهور ملیه میمنه مکتوبش در صحیفهٔ ( ۷ ) همین شماره
بنابرین به او از بلند فریاد میکنیم که بهترین فضایل اخلاقیه ، ومقد سترين خصایل انسانیه همین است که دین ، دولت ، ملت ، وطن خود را انسان از جان ، مال ، اولاد خود ، بلکه از تمام جهان زیاده تر دوست باید بدارد .
( دین ) چیست ؟ و دوست داشتن آن چسانست ؟ – دین ما دین همین مقدس اسلام است . دین يك زنجير طلائی مرصعیست که ما را از معاصی منع میکند ، و بر اوامر خالق ما ، و احکام پیغمبر ما ، ورهنمای قرآن ما پابند میدارد . از عقاید و احکام دینیه یکان یکان تحت این در نجا بيلزوم و اعلام معلوم شمرده میشود . زیرا آن چیزیست که الحمدلله از صغیر و کبیر ، همه برادران ما میدانند . ما تنها از سیاست دینیه و يك مختصری بیان میرایم :
اولا باید به این بدانیم ، و اعتقاد کنیم ، و اعتماد ورزیم که دین مقدس اسلام از همه دینهایی که در دنیاست خوبتر و بهتر و اقدس تر است . ثانیاً بنا بر همان اعتقاد و اعتماد ، برين يك بجان وسر ومال و همه وجود و هستی خود در هردم و هر لحظه و هر دقیقه حاضر و آماده و مهیا باشیم که نگذاریم دیگر ادیان بردین مقدس ما در وطن ما حاکم ، و دین مقدس مادر وطن ما محکوم دیگر دین شود . ثالثاً همه مسلمانانی را که همدین ما هستند از در شرق باشند اگر در غرب ، اگر در جنوب باشند اگر در شمال باید برادر خود بدانیم و بغم و شادی شان خود را شريك بشماریم و اگر از دست ما معاونی برسد در حقشان دریغ نکنیم ، باهم برادران مسلمان دور و نزدیک خود رابطهٔ قلبی و اتحاد معنوی داشته باشیم . رابعاً : بردین خود ثابت قدم ، و مستقیم باشیم ، و غیرت دینیه و شجاعت ، و عزت دینیه را از دست نداده بمقابل دیگر دینی که بردین ما تجاوز و حمله کند بد و جان ومال فدایی و از مدافعه نمائیم تا حق محبت دین را بجا آورده باشیم .
دولت چیست ؟ و صداقت دولت چگونه است ؟ – دولت ما دولت خداداد افغانستان ، است که متبوع ملت ، وملت تابع آنست . دولت ، و ملت جسم و وجود واحد شمرده میشود . یعنی دولت از ملت است و ملت از دولت ، در میان این جسم و وجود که آنرا دولت و ملت گفتیم : دولت ، بمثابهٔ اعضای رئیسه – مانند قلب و دماغ – شمرده میشود . و ملت بمثابهٔ دیگر اعضای بدن ، البته که این جسم و وجود را يك روح یعنی جان هم لابد و لازم است . این است که جان وجود دولت وملت ، پادشاه ، آن دولت و ملت میباشد .
پادشاه ما ، اعلیحضرت سراج الملة والدین امیر حبیب الله خان ابن اعلیحضرت مغفور امیر عبد الرحمن خان ، است که از دین ما و حامی دین ما ، از ملت ما و حامی ملت ما ، و از وطن ما و حامی وطن ما میباشد .
شرط اعظم دولت برای يك ملت همین است که دولت و پادشاه شان از دین خودشان ، از ملت خودشان ، از وطن خودشان باشد . اگر خدا ناخواسته از دیگر دین ، از دیگر ملت ، از دیگر وطن باشد ، آن ملت ووطن را مرده باید پنداشت . لهذا چون دولت غیر دین ، وغیر ملت بخواهد بر محو و پامالی دولت خود آن ملت ، قدم تجاوز و حمله را بردارد ، دولت برای محافظهٔ دین و ملت و وطن ، و ملت نیز برای محافظهٔ دین و دولت و وطن باتمام هستی وجود خود بمدافعهٔ دلیرانهٔ شیرانه تا به نفس واپسین سعی و کوشش ورزند تا دولت وظیفهٔ دولتی وفرض منصبی خود را ، وما حقوق صداقت و محبت و شرافت خود را بجا آورده باشند .
در ین باره همینقدر گنجایش داشت انشاء الله در شمارهٔ آینده بیشتر ازین تفصیلات بر اولاد وطن عزیز و مطالعه کنندگان با تمیز خود مان
Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting. How this was measured.