Page 1190

صحیفه (۱) سال چهارم شماره (۱۹) سراج الاخبار الافغانیه ۱۳۲۹ قیمت سالیانه در دار السلطنه کابل ۸ روپیه کابلی در اطراف داخله مملکت در خارج مملکت با اخراجات داک ۱۰ روپیه انگلیزی بهر پانزده روز یکبار نشر میشود قیمت يك نسخه آن در کابل یکقران است (اوراقی که درج نشود اعاده نمیشود) فائوندر و محرر محمود طرزی الادارة والمطبعة در ماشینخانهٔ دار السلطنة ( کابل ) * همه امورات تحریریه به ادارهٔ خانه * بنام مدیر فرستاده میشود تاریخ ۱۵ رجب ۱۳۳۳ تاریخ انگریزی ۳۰ می تاریخ شمسی ۹ جوزا ۱۲۹۴ در این هم هیچ شبهه نیست که اگر این کرهٔ زمین متحرك را يك وجودی فرض کنیم ، روح فعال کار گذار آنرا عبارت از انسان و خواهیم یافت ! زیرا غیر از حرکت و دور طبیعی محوری که زمین دارد ، دیگر هم انقدر حرکت و حیاتی که بر سطح آن دیده میشود همه کی از اثر فعالیت انسان است ! آیا در بادیه ها و صحراها و کهسارها و بیشه زارهای خالی از انسان يك حيات و زندگانی دیده میشود ؟ آیا زمینهای خالی از آدمی زاد مانده يك چند عجائب منظر نمی آید ؟ البته که در بخصوص ( فن ) گفته نمیتوانیم ؛ اما بعکس آن در شهرها و قصبه های انسان نشین حرکت های گونا گون ، و هایهویهای بوقلمون که یکانه علایم حیاتست دیده و شنیده میشود . باز هم اینحرکت و صدا در اندر زمینها نیکه انسانهای آن پخته شده باشد – یعنی از ماشینهای انسان سازی برآمده باشد – نسبت به آندر زمینهایی که انسانهای آن خام باشد – یعنی از کارخانه های آدم باقی نیزآمده باشد – خیلی کمتر و نقصان ، بلکه مانند يك بيمار نیمجانی مشاهده میگردد ! پس ازین سببهاست که ذات اعلیحضرت پادشاه مهربان محبوب القلوب ما زنده گی ، تازه گی ، درخشنده گی ، راحت ، سعادت و فعالیت ملك و ملت ملوکانه شانرا دایماً آرزو فرموده و میفرمایند که توجهات جهانبانی و هممات مكارم اثرات همایونی را بسوی ترقیات حقیقۀ انسان سازی – یعنی امور « معارف » – بیش از کمال توجه خاصی که در خصوص این « ماشینخانهٔ معظمه یعنی « معارف » را زیر نظارت فرزند اکبر ارشد ارجمند شاهانه شان شهزادهٔ جلیل بخت معظم حضرت ( سردار عنایت الله خان معین السلطنه ) صاحب افخم محول فرموده اند ، حضرت شهزاده معظم مشارالیه که فطرتاً بکمال ذکاوت و هوشمندی علوم وفنون معارف پروریهای ذات اعلیحضرت همایونی * از جملهٔ مرحمتها و داد گستریهایی که ذات مکارم صفات پادشاه با دانش و دین ما اعلیحضرت « سراج الملة والدین » حفظ الله دولته من شر اعداء الدین ، در حق ملك و ملت شاهانه شان ابراز فرموده اند اعظم و احسن آن نشر « معارف » است ، و «معارف» جمع « معرفت » و معرفت ، شناسایی ، دانایی ، باخبری ، علم وفن و کمال را گویند . پادشاه مقدس مهربان ما برای ترقی صنایع و آلات حربیه دفاعیه و بسیاری از اسباب رفع احتياجات ملك و ملت شاهانه یعنی فابریکه او ماشینها ایجاد و بنیاد فرمودند که از انجمله بنیاد فرمودن « فابريك های انسان سازی » ست ! آری ، آری ! تأسیس « معارف » ماشینخانهٔ عظام انسان سازی شمرده میشود ، مکتبهای متنوع عدالت مرتبك ، يك دستگاه آن ماشینخانه است که نوع نوع انسانهای کارآمد سرکار را بوجود می آورد ، چنانچه اشیا و مواد خام نامناسب آن ، هیزم و پشم و غیره را به فابریکها و ماشینخانه ها آورده از آن ها باشکال مختلف اشیای کار آمدی و لوازم حیات و زندگانی ساخته میشود ، اولادهای وطن نیز که در بدو تولدشان مانند مواد خامیست که در مکتبها « داخل شده » انسانهای کامل و لایق با عقل و ذکایی میگردند که برای هرکار و هر هنر و هر فن مستعد و قابل میشوند .