Page 1117

صحیفه ۸ سال چهاره توپهای کوه کوب و تفنگ های ماشین دار کروپ و بمبه های خانه برانداز و طیاره های هوا پرواز شناخته شده است شما که حرکت را از جای خودکار میدانید باین چند تلفیق خالی از تحقیق چگونه دفاع میکنید اگر به آئینهٔ مصفای تاریخ رجوع کنیم خواهیم دید که زمانیکه ما در مدرسهٔ نظامیه و مستنصریه بغداد باین مقولات ( لم ولا نسلم ) داشتیم وقوهٔ دفاعیه را که رجال با کمال صدر اول اسلام رضوان الله عليهم الأيوم القيام برای ما ودیعت گذاشته بودند بر طاق نسیان گذاشتیم امت رذیلهٔ شامان ( مغل ها) با وصف وحشت و نا انسانی چه سیل بلا نبود که بر ما نیاوردند - و چه ظلم بر ملا نبود که بر ما نکردند ! - اگر قوهٔ دفاعیه را که نکرده بودیم البته دفع آن بلیه را با سانی مینمودیم لااقل دیوار خلافت را از صدمهٔ آن وقایه میکردیم بلی اگر قوهٔ دفاعیه را نباخته بودیم سیادت افریقائی ما را اجانب برادرانه مابین خودها قسمت نمی نمودند : واکر قوهٔ دفاعیه را میشناختیم سطوت و جلال خود را در ماوراءالنهر برايکان نمی باختیم وا گر قوهٔ دفاعیه را میداشتیم سلطنت هند و مملکت اندلس را بی هیچ نمیگذاشتیم ! وا اسفا ! خبرت هست که هیچت خبری نیست ز خویش آه اگر بگذردت زين سپس ایام جو پیش خوب هر گاه برای چند ورق تطویل الا طابل که الهٔ دفاع تصور گردیده نیمه از عمر گرامی صرف این اباطیل میشود چه ضرر دارد که قدری از علوم حرفه و صنایع جدیده نیز تحصیل کنیم که بسایهٔ ترقی پیرایهٔ آن فابريك های توپ سازی - تفنگ سازی - بارود سازی - تشکیل دهیم تا در وقت لزوم دفاعی از دشمنان دین و دولت کرده باشیم لااقل بسایهٔ آتعلوم کار خانه های نساجی و کاغذ سازی و طباعی داشته باشیم تا اوراق مصاحف شریف و کفن اموات مطهرهٔ خود را از دست اجانب که مخالفان دین و ملت ما هستند نگیریم ! شرم دار آخر خدا را تا بچند خویش را داری بعالم ریشخند ساز بهر خویشتن در روز کار قیمتی پیدا در بن دار العبار چون حریفان ساز کسب معرفت در صناعات از زبان سلطنت پرشد عالم از صناعات بدیع نیست فکر تو ولی دی وسیع سیر تو جز مبحث تجرید نیست حیف در توقوت تنقید نیست نی ادب شد حاصل توئی کمال کرد ضایع عمر تو ملا جلال درس اینفن صدر شیرازی نگفت بلکه خود علامه رازی نگفت تا زدرد مفلسی یابی نجات واگذار این منطق و این ترهات درد نکبت را نمی بخشد دوا صدره از خوانی اشارات و شفا ( دوم آنکه ) متاسفاً در هیچ نقطه از نقاط عالم اسلامیت تعلیم اجباری وجود ندارد ملت اسلام روی هم رفته هم بی علم و بی سواد چون حشرات در شوارع و معابر مرور دارند نه از اساس اسلامیت خبری و نه از اخلاق و انسانیت ثمری دارند زندگی را منحصر در خور و خواب میدانند و مسلمانی را در لفظ ( مسلمان و مسلمان شماره ۱۵ زاده هستم الحمد لله ) محدود می شمارند : اگر روزی چند طفلی را مکتب سپارند پیش از انکه استقامت المدال استفاده اش شود و نظاره اش از عین عنایت کمال بهره برد پدرش که از لذت علم و ادب بی بهره ندارد برای دست یازی حرفهٔ خود پدرش می کند و چشم از تربیت پسر می پوشد و بالفاظ منحوسهٔ ( روبانا مفتی خویشوی قاضی که نمی توانی شد ) در جهالت پسر می کوشد ؛ گویا عمراً منحصر در قضا و افتا میدانند و ماداء الحیاة در کوری و جهالت می مانند آه ازین حیات سرا و پا پر از فرین زنده کی ابله شعار !!! زنده کی که این بود نه بر سر این زندگی زنده کی در کنده کی نگذشت هی شرمنده گی زیاده درین محل ناطقه کاو گیر است و پای از سلاسل غم در زنجیر ؟ ربنا لا تزغ قلوبنا بعد اذ هديتنا وهب لنا من لدنك رحمة انك انت الوهاب - انتهى امضا ( یکی از قارئین سراج الاخبار ) . حوادث خارجيه ( اجمال ) در دنیا جنگهای بزرگی که بوقوع آمده بسیار است. چنان محاربه هائیکه تنها در مابین دو دولت بوده است ، و چنان محاربه هایی که در مابین چند دولت با همدیگر بوده است و چنان محاربه هایی که از یکطرف يك دولت و از دیگر طرف دو ، و یا از یکطرف يك و از دیگر طرف سه چهار دولت بوده بسیار واقع شده است که صحایف تواریخ آنها را یکان یکان به نشان میدهد . گاهی این محاربه ها تنها از سبب غرور و نفسانیت شخصی پادشاهان با یکدیگر و گاهی از حرص و هوس جهانگیری ، گاهی بنا بر طمع تاراج و یغما ، و گاهی از سبب مشکلات لا تحل سیاسی و گاهی بنا بر رقابت و مقاصد تجارتی و اقتصادی ، و گاهی محض بر منازعات دینی و مذهبی شعله افروز عالمسوزی گردیده است . حال آنکه این محاربهٔ منحوسهٔ حاضره را اگر جامع الصفات بگوئیم جادارد. چنانچه غرور و نفسانیت شخصی امپراطور ها در ان شامل است. طمع و رقابت جهانگیری ، و مشکلات لا تحل سیاسی ، و مقاصد اقتصادی و تجارتی نیز اساس آنرا تشکیل داده است . اما چیزیکه شایان افسوس و حسرت ، و در عین زمان موجب اندیشه و دهشت عالمیان میگردد این است که رفته رفته محاربه رنگ محاربهٔ مذهبی و دینی را پیدا میکند . از معلومات بعضی اخبار ها ظاهر میشود که رئیس روحانی بزرگ انگلستان ، لارد بشپ ، با همه قسیسها و هیئت روحانی انگلستان بمیدان حرب رفتی میباشند که انصورت جنگ اوروپا از جنگ تمدنی بجنگ دینی و مذهبی تحویل خواهد یافت . اما اینرا نمیدانیم که آیا این رئیس روحانی انگلستان تبدیل مذهب کرده بمیدان جنگ خواهد رفت یا آنکه بر مذهب « پروتستان » باقیمانده خواهد رفت؟ اگر پروتستان بوده برود جهت مقابل او که المانست