{"book":"adl0616","page":1054,"text":"صفحه ۵ سال چهارم شماره ۱۲\n\nهر کسی که یک مزرعه ، و يك جفت گاو و ديگر لوازمات زمیندار را مالك باشد و خواهد که امور اداره و گذران خود را بحسن تسويه التزام کند مجبور است برانکه جميع امورات زميندارى و ذخائر ، ومقبوضات ، ومدفوعات خويشتن را دفترى ساخته از روى آن عمل نمايد ، واگر چنين يك دفترى ندارد مطلع بر دخل و خرج اراضى خويشتن نگردد و زود باشد که سر رشته کار از دستش گسیخته خسارات کلی بحالش عارض گردد . و هم چنین ست حال مردم كسبه و تجار، وحال صاحب خانه وعيال . پس حال دولت در خصوص محال يك عائله مشابهت تمامى دارد. چنانچه اگر حکومت از مقدار مساعی تبعه و مقدار نفوس و بيوت و طرق و معابر و تجارت و زراعت و سپاه و رعيت وقس على هذا جميع امورات مملکت خويش را بفن ايستاتستيق تطبيق و موافق نسازد\n\nاز مناظر استانبول\n( دروازه بسيار مصنع سراى شوكت احتواى ( طولمه باغچه ) )\n\nماليات و بدهیکه از افراد نفوس بگیرد بنابر عدم اطلاع ايستاتستيق مقدار مساعی ایشان ثروت تبعه را تخریب نمايد. و هر مملكتى را که ثروت اهالی قليلست اعمار آن نیز در تقلیل بود و دیگر امورات سائره را نیز برينقياس باید نمود . لاجرم دولتى و خواه صاحب بيتى اگر احوال منابع حاصلات خويشتن را نداند مصارف را زیاده از مداخل نماید و چون چنین شود نهایت الأمر حالش بهلاك منجر گردد . و چنانچه اين اساس اکثر علوم عالیه از جانب شرق بسمت غرب نشأت نموده و در اعصار اخیره حکمای غربیون بر آن اساسها استحكامات محكم و تعميرات منتظم بنا نموده اند و ازان","chars":1285,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0616/01054.jpg","first_page":1,"last_page":1787,"title":"Sirāj al-akhbār سراج الاخبار","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0616/1054","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0616/canvas/1054","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0616/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0616_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}