Page 230

تحفه الامان فی سیرة النعمان حصه اخری (۲۲۹) استغنای قانون اسلامی از دیگر قوانین مداخلت کرده شود و نه در میان آنها این چنین دماغ و فکری بود که این وظیفه مهمه را اجرا می نمود – و نه فرصت – بر ایشان مساعدت میکرد حینکه – بغداد اندلس – و قاهره – و دیگر امصار را فتح نمودند – و در سر تا سر این ممالک امن و امان حکم فرما گشت و موقع اوشانرا بطرف غور و خوض و مطالعه کشانید – به ترقیات طب، و ریاضی و منطق و علوم نفیسه کشانید – چنانچه اعراب از ارسطو منطق را همچنین از ( پسل لیو ) و دیگر شارحین یونانی قانون را نیز اخذ نمودند ) – بعد ازین پروفیسر مزبور بر قطعیت این خیال دلیل قائم نموده که ( در قرآن چنان احکامات قلیله موجود است که بر آن بنیاد قانون گذارده نمیشود ) پروفیسر صاحب میگوید که ( تنها در قرآن همین احکام است که (۱) خداوند را نشان سوگند خود مسازید (۲) شما عیالهای تانرا دو دفعه طلاق داده میتوانید و باز آنها را بشفقت و ملاطفت از خود علیحده کنید (۳) سود خوران بروز قیامت مانند آسیب رسیده گان مبعوث میشوند (٤) قروض میعادی را قلم بند نمائید (ه) اگر بهمراه زنان تان شیوۀ انصاف را مرعی داشته میتوانید تا چهار زن را نکاح کنید (۶) مردان را در میراث دو حصه داده شود و برای زن يك حصه و اگر بسیار زنها باشند – دو . (۷) شوهر را نصف میراث میرسد (۸) در مرض الموت بوقت وصیت – بودن دو گواه ضرور است (۹) يك سال دوازده ماه میباشد (۱۰) تمسك نامۀ آزادی مکاتب را اگر رضا باشید بنویسید (۱۱) مجازات زنا و غیبت ) . نزد پروفیسر مذکور تنها همین قوانین در قرآن ماموجود است لہذا بزعم او بر قرآن مجید تاسیس و بنیاد قوانین وسیع را گذاردن مشکل است چنانچه مینویسد ازان قواعدیکه در فوق ذکر شده بمشکل اثر و خبر بنیاد قوانین رومی معلوم میگردد – بدین لحاظ این امر بیشتر موجب حیرت و استعجاب است که آن عمارت قانونی را که فقهای اسلامیه از مصالح کهنه تعمیر نموده اند تقریباً در هر ( پیچ و تاب و اجزای ) خویش ( گل و خشت و چونه و صورت تعمیر کاخ ) قوانین رومی را یاد دهانی میکند – . بعد ازین پروفیسر صاحب می نویسد که :– ( در مسائل مندرجۀ ذیل ( که ما آن را درین جا بغرض تطویل تحریر نکرده ایم اما در آتیه بسیاری از آن