Page 201

تحفة الامان فی سیرة النعمان حصه اخری ( ۲۰۰ ) مبداء تاسیس علوم فقهیه وبسیار این چنین واقعات نیز بظهور آمده که نام و نشان آنها در زمان رسول الله نبود درین صورت صحابه مجبور شدند که از قیاس و استنباط و تفریع و حمل النظیر علی النظیر کاربگیرند چون اصول این طریقه یکسان نبود پیداشدن اختلاف ضروری شد ، ( مجتهدین صحابه ) مقصد که در زمانۀ صحابه کرام يك دفتر بزرك مسائل و احکام تدوین یافت و فرقه های متعددی بنا بر همان اختلاف آراء اثبات و جود نمودند در ضمن صحابه اشخاصیکه بنای قیاس و استنباط را گذار دند و باید و شان خطاب مجتهد و فقیه کرده میشود - در میان آنها این چهار شخص عالی و ممتاز اند حضرت عمر رض ، حضرت علی رض ، - حضرت عبدالله بن مسعود ، حضرت عبدالله بن عباس رض ، - حضرت علی رض و عبدالله بن مسعود بیشتر ایام زنده گانی شانرا چون در کوفه بسر برده اند ازین رو ترویج و تعمیم علوم و مسائل دینی در آنجا بیشتر بعمل آمده رفته رفته کوفه بطوری دار العلوم اسلامی گشت که حرمین شریفین از برکت فیوضات حضرت عمر و عبدالله بن عباس لقب دار العلوم را نائل گشته بود ، - - اسدالله الغالب علی رض ابن ابی طالب - از زمان صباوت در آغوش شفقت حتمی مرتبت پرورش یافته بود و باندازه که برای وی موقع اطلاع یافتن از اقوال و افعال رسالت پناهی دست داده است - دیگر اشخاص بدان کمتر فائز شده اند . شخصی از او شان پرسید که علت کثرت روایت شما نسبت بدیگر صحابه از کدام رهگذر است ؟ فرمود که من - هر چیز یرا که از رسول الله ص می پرسیدم بمن نشان میدادند وا کثریه بدون از سوالم نیز بهدایت و تعلیم من آغاز میفرمودند علاوه بران این ولایت مآب چنان ذها نت و قوه استنباط و ملکه استخراج را مالك بودند که عموم صحابه بران معترف بودند - تا اینکه مقوله عمومیه حضرت فاروق رض اعظم همین می بود که خداوند آن موقع را نیاورد که کدام مسئله مبهمه عارض بشود وحضرت علی رض كرم الله وجهه موجود نباشند - با اینکه عبدالله بن عباس نیز مجتهد و عالم و فقیه بود - اما میگفت که اگر فتوی حضرت على بكدام مسئله بهم رسد پس ما هیچ پروا و ضرورتی بدیگر کس نداریم - .