Page 192

تحفة الامان في سيرة النعمان حصه اخری ( ۱۹۱ ) اثرات خبر واحد یقینی است یا ظنی صحابه مبنی میباشد که نسبت بدان علی العموم تسلیم نموده اند که ( فهم الصحابي ليس بحجة فهمیدن صحابی دلیل شده نمیتواند ) بنا بر همین مسئله برخی از علماء اختلاف نموده اند که این الفاظ برای رفع واتصال حدیث کافی شمرده نمی شوند ـ امام شافعی وابن حزم ظاهری ـ وابوبکر رازی ـ محققین این قول صحابه را که « این فعل سنت است » حدیث مرفوع نمیگویند در کتب سیر و احادیث این چنین کلمات بسیار موجود اند که در آن الفاظ مذکور مندرج است که حدیث نبوی نمیباشند ـ بلکه الفاظ قياس واجتهاد ذاتی صحابی بوده است ـ با این هم اکثری آن کلمات را نیز مرفوع گفته اند این خیال چنان مصیبتی را پیدا نموده که بعض رواه صراحت از آن الفاظ مرفوعه بروایت احادیث آغاز نهاده ازان يك شبهه عمومیه را تولید داشته اند ... ( روایات معنعن ) در روایات معنعن اثبات اتصال نهایت اشکال دارد ـ حالانکه امثال آن روایات بکثرت موجودند مذهب امام بخاری چنان است که اگر این امر بثبوت برسد که راوی ومروى عنه باهم همز مان باشند و گاهی ملاقات آنها باهم بعمل آمده باشد پس آن حدیث متصل شمرده میشود ـ با اینکه « امام مسلم » شاگرد « امام بخاری » است و زیاده تر پیروی مسلك وطريقۀ او را مینماید بمخالفت شدید این مقولۀ امام بخاری پرداخته میگوید ـ درصورت فوق تنها همزمان بودن کفایت میکند ( ملاحظه شود مقدمۀ صحیح مسلم ) نتیجۀ اختلاف اینست که بر طبق اصول « امام بخاری » تمام روايات معنعن « امام مسلم » اگر دران لقای را وی ومروى عنه به ثبوت نرسیده باشد مقطوع است « وامام مسلم » آنرا متصل می پندارد و برین مذهب خویش « امام مسلم » باندازۀ اصرار می نماید که مخالفین خویش را بالفاظ سخت نامبرده است ـ درین مسئله با اینکه « امام مسلم » توسیع نموده است لاکن بر طبق شرائط امام بخاری نیز ثبوت اتصال احادیث معنعن محض ظنی است ـ زیرا که این امرضروری نیست که اگر دو شخصی باهم همزمان وملاقی شده باشند ، درمرویات خویش آنها نیز عموماً همنوا وهمزبان باشند البته در موقعیكه لفظ ( حدثنا واخبرنا ) باشد