Page 189

تحفة الامان فی سیرة النعمان حصه اخری (۱۸۸) اثرات خبر واحد یقینی است یا ظنی و ائمهٔ بزرك نسبت باخبار احاد همین است که ظنی الثبوت میباشد -- لاكن يك فرقه از اوشان بر خلاف این مفکوره است که سر کردهٔ آنها « علامه ابن الصلاح » میباشد اگر چه « علامه ابن الصلاح » نیز تمام اقسام اخبار احاد را قطعی تسلیم نمیکند و او احادیث صحیح را بر هفت نوع منقسم نموده است (۱) حدیثیکه بران « بخاری و مسلم » هر دو متفق باشند (۲) آنکه بخاری منفرد باشد (۳) انکه مسلم منفرد باشد (٤) که « بخاری و مسلم » بروایت آن نپرداخته اند لاكن برطبق شرائط مقررهٔ آنها باشد (ه) که تنها دران روایت شرائط بخاری موجود باشد (٦) که در آن شرائط مسلم موجود باشد (۷) که برطبق شرائط یکی از آنها نباشد لاكن دیگر محدثین آن را صحیح گفته باشند -- از جمله این اقسام هفت كانه « علامه ابن الصلاح » اولین را قطعی الصحة قرار داده مینویسد ( و هذا القسم جميعه مقطوع الصحة والعلم النظری واقع به ) و نسبت به متفردات « بخاری و مسلم » نیز رایش بر همین منوال است و او را مشمول بهمین قسم می انگارد بجز آن چند احادیثی را که بران دار قطنی و غیره جرح نموده اند » -- . این مقوله ابن « الصلاح باینکه » در طبقه ظاهر بین و مخصوصاً در عصر حاضره رواج تمام یافته ، بلا شبهه يك خيال محال ومبنی آن بر اغلاط است و خود ائمه فن بر خلاف وی میباشند -- چنانچه « علامه نووی » در شرح مسلم بعد از نقل نمودن این مقوله ابن الصلاح می نویسد که :- ( هذا الذي ذكره الشيخ في هذه المواضع ، خلاف ماقاله المحققون و الأكثرون فأنهم قالوا احاديث الصحيحين اللتين ليست بمتواترة انما تفيد الظن فانها احاد و الاحاد انما تفيد الظن على ماتقرر و لا فرق بين البخاري و المسلم و غيرهما فى ذلك يعنى :- چیزيرا كه شيخ ابن الصلاح در این مواضع گفته برخلاف رای محققین و اکثری از اهل حدیث است زیرا که قول آنها چنان است که ازان احادیث صحیحین که برتبه تواتر نرسیده اند تنها افاده ظن بعمل می آید -- زیرا که آنها احادیث احاد گفته میشوند ونسبت باحاد بفیصله رسیده است که مفید اللظن شده می توانند و درین مسئله مرویات بخاری و دیگران یکسان است ، با اینکه این قول « ابن الصلاح » را دیگر ائمه فن نیز تردید نموده اند اما ما نمیخوا هیم که این مبحث را بسندات نقلی طی نما ئیم