Page 184

تحفة الامان في سيرة النعمان حصه اخرى (۱۸۳) مبحث رواتیکه برخلاف درایت باشد که ازان بخوبی بر اصل حقیقت مطلع و از هویت کلام استحضار مییافتند . این طرز در خود از منه صحابه قائم گشته بود ــ « در صحيح ابن ماجه وترمذی » مسطور است که « حضرت ابوهریره » « از انحضرت » روایت نموده است که ( توضوا مما غير النار ) یعنی وضو لا زم میشود از استعمال نمودن هر آنچیزیکه آتش او را تغیر داده باشد ــ و از همین جا است که برخی از محدثین خوردن گوشت ودیگر مطبوخات را موجب نقض وضو می انگارند ــ وقتیکه « ابوهریره » این حدیث را بیان می نمود « عبدالله بن عباس » معترض گشت که « اتوضاء من الحميم ــ یعنی درین صورت از استعمال نمودن آب گرم برای وضو نیز دیگر وضو لازم می آید ــ « ابوهریره » گفت ای برادر زاده ام من برایت حدیث نبویه را بیان میکنم ــ پس ترا لازم نیست که بران دیگر امثله را قائم نمائى ــ لاکن « عبدالله » برهمان رای خویش تا آخر قائم ماند ــ « حضرت عایشه صدیقه » آن اعتراضی را که برین حديث « ابن عمر » که ( ان المیت یعذب ببكاء الحی ) است نموده آن نیز مبنی بر همین طرز تحقیق است ــ در ضمن حالات دیگر صحابه امثال این وقائع و تحقیقات بیشتر موجودند که ما درینجا نمی توانیم که باستقصاء تمام آن بپردازیم ــ . مسلك امام اعظم رح نیز همین بود که او را بلفظ قیاس اشتهار داده بودند ــ و برین مسئله که تمام احکام شرعیه مبنی برمنافع ومصالح میباشند درین موقع ما بالتفصيل بحث نمیمائیم و درین مبحث کتاب بی نظیر حجة الله البالغة شاه ولی الله محدث دهلوی را کافی و شافی می پنداریم ــ تنها این قدر میگوئیم آن علمای اعلامی که در مسائل عقلیه و نقلیه مانند امام غزالی ــ و عز الدين عبدالسلام ، وشاه ولی الله ــ یدطولی داشتند ــ تماماً هموافق بامام ابو حنیفه بوده در تمام نظریات وی باوشان موافقت دارند ــ امام صاحب در اصول تنقید احادیث دائما این امر را درصورت تعارض دو حدیث که از حیثیت روایت هر دو یکسان می بودند مرعی و ملحوظ میداشت که هر آن روایتی که باصول درایت تطبیق و موافقت میداشت او را در معرض تعمیل میگذارد ــ. حضرت امام در اکثری از مواضع محض بواسطة مخالف اصول درایت در صحت و تسلیم روایت تامل فرموده است و باصطلاح وی این تامل مبنی بر يك علت مخفیه است ــ چنانچه محدثین در ضمن اقسام احاديث يك نوع روايت را معلل میگویند و تعریف آن را