Page 53

۴۶ و تقریر آن الثغ و الکن ست پس نظر باید کرد که چه دولت عزا و نعمت عظمی در جوہر اشرف و معظم و گوہر الطف و مکرم بنی آدم تعبیه ساخته که کمینه خاصیت در ان ذات شریف و عنصر لطیف آن ست که ہر اہل و نااہل را چون بنظر لطف و عنایت ملحوظ گرداند مقبول و منقول جهانیان گردد و ہر کہ بنظر قہر نگرد مدہر و مردود جہانیان شود که الناس علی دین ملوکھم و نیز یکی از سلاطین فرموده که نحن خلفاء الرحمان من رفعناہ ارتفعوا و من وضعناه اتضعوا پس حضرات ملوک و سلاطین را باید که مدام شکر به دران کوشند که بدین ملک عاریتی فانی مملکت حقیقی باقی را بدست آرند و خودہا را در ہر دو جہان از ثنائے جمیل و ثواب جزیل محروم نگردانند کہ انّ الذین یضلون عن سبیل اللہ لھم عذاب شدید بما نسو یوم الحساب کہ ثمرۀ آن جز خبیث و خسران و بے نصیبی و خذلان نخواهد بود پس ازین کلام کالنور فی الظلام ظاہرو با ہر گردید که سعادت و دولت عظمیٰ دران ست که جناب حضرت حق سبحانہ تعالیٰ صاحب دولتی را خلافت و سلطنت دین و دنیا کرامت کند کہ انخلافت و أن لنا للاخرۃ و الاولی مالک و متصرف ہر دو ممالک گردد چنانکہ جناب حضرت داود علیہ را این مرتبہ ارزانی داشتند کہ یا داوود انا جعلناک خلیفۃ فی الارض فاحکم بین الناس بالحق ولا تتبع الهوی فیضلك عن سبیل الله یعنی حکم کن میان مردمان بطریق معدلت و انصاف نہ بر جادۀ ہوای نفس و ستم و اعتساف کہ ترا از مسالک مراضی ما گمراہ نگرداند و حکم بر حق عبارت از رعایت عدالت ست میان احاد رعایا و افراد و برایا و پاس شریعت داشتن و آن فرو نگذاشتن جانب حق ست از برای رعایت خلق کہ یا ایھا الذین امنوا کونو قوامین بالقسط شہداء اللہ ولو علیٰ انفسکم اوالوالدین و الاقربین ان یکن غنیا او فقیرا فاللہ اولیٰ بھما فلا تتبعوالهویٰ لے یعنی کسیکہ حروف بمخرح ادا کرده نتواند ۱۲ کے یعنی کسیکہ ہنگام سخن کردن زبانش گیرد ۱۲ سے این آیت در رکوع قبل از رکوع ثلث جز عم ۱۲ ۴ معنی نویم ۵ بالکسر یعنی فرونگذاشتن و یاری و مدد نکردن ۱۲ ۶ این آیت در سوره واللیل جز ۳۰ ہے این آیت در رکوع ۲ قبل از رکوع ثلث جز ۲۳ ۷ یعنی بیراه رفتن ۱۲ ے جمع مسلک یعنی راہ ۱۲ ۸ے جمع مرضی بمعنی پسندیده ۱۲ ۹ے این آیت در رکوع ۲ قبل از رکوع ثلث جز ۲۳ +