Page image — the source of record
Machine transcription
صحیفه ٢٢٤ سیاحتنامه سه قطعه روی زمین جلد دوم
از انها نمیشود. و هم اکثر انها تاریخهای خصوصیست، تاریخ عمومی نیست
حالا انکه تاریخهای عمومی این زمان بر چهار دور تفریق یافته که دور اول
انرا (قرون اولی) ، و دور دوم انرا (قرون وسطی) ، و دور سوم
انرا (قرون اخیره) و دور چهارم انرا (عصر حاضر) میگویند از
ابتدای خلقت عالم تا به انقراض ایمپراطوری غربی (روما) قرون
اولی، و از ان انقراض مذکور تا بفتح (استانبول) ، (قرون وسطی) ،
و از فتح استانبول تا به انقلاب کبیر (فرانس) (قرون اخیره) ، و
از انقلاب کبیر تا بزمان ما (عصر حاضر) گفته میشود .
حاجی علی بیگ بسخن اغاز کرده بطور مزاح امیز مجودت پاشا گفت :
پاشا ! هرگاه سردار خبر شود که شما واضع قانون ملک ما شده اید،
و فقه شریف را بطرز قانون بنام (مجله احکام عدلیه) ترتیب و تدوین
داده اید این فضل و عرفان فروشی شما بیهوده میرود .
گفت — ایا چرا؟
گفت — زیرا در ملک اینها قانون نیست، و از قانون بد میبرند. بلکه
قانون را کفر میشناسند .
گفت — من اینسخن شما را تصدیق نمیکنم : حضرت سردار هیچگاه
اینچنین يك فکر خلاف منطق را ادعا نخواهند کرد !
حاجی علی بیگ بنده را خطاب نموده گفت :
این محاوره مرا با حضرت پاشا بحضرت سردار بفهمانید .
بنده نیز عرض نمودم بدر فرمود :
اگر قانون مخالف شرع شریف باشد، و احکام شریعت را پامال
کند البته که ما ان قانون را بد، و کفر میشناسیم، و اگر قانون به احکام
شریعت دخل و تعلق نداشته باشد، و برای سیاسیات مملکت وضع شده باشد
Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting. How this was measured.