Page 199

صحیفه ۱۹۲ سیاحتنامه سه قطعه روی زمین جلد اول هم خیلی تقرب یافته بحر در میان آن مانند نهری میماند . دو ساعت بعد از دخول واپور ما در آبنای دار دانل به پیشگاه ( قلعه سلطانیه ) که بین العوام به ( چناق قلعه ) معرو فست واصل شده بقرار اصول و قاعده بحریه که از طرف دولت علیه عثمانیه وضع شده است بقدر نیمساعت بی آنکه لنگر بیندازد توقف نموده ، ويك کشتی استمبوط عسکری آمده واپور را خارجاً معاینه و تفتیش کرده اجازه حرکت داد . ( قلعه سلطانیه ) در ساحل آسیای آبنای ( دار دانل ) واقعده که از مرکز متصرف نشیتی ( گلیبولی ) که در ساحل او روپا واقست ( ۳۲ ) کیلومتر بسوی غرب جنوبی می افتد . این قصبه مرکز متصرفتی مستقل [ بیغا ] ست که بقدر ( ۱۲۰۰۰ ) نفوس دارد . قصبه خیلی معمور و متر قیست ۱۱۰ جامع و مسجد ، ٤ کلیسا ، يك مكتب رشدیه ، ويك مكتب ابتدائيه ، و مكتبهای متعدد صبیان ، و برای ملل مختلفه مکتبهای متعدد ابتدائيه ، ٦ حمام ، ٤ كاروانسرا ، ٣ مسافر خانه ، ٥٢ دکان و مغازه ، ۱ دباغخانه ، ۲ آسیای بادی ، ويك آسیای بخاری ٢٦ داش نان پزی ، ۱۲ داش کاسه و کوزه سازی که اسبابهای بسیار ظریف گلی چینی مانند از ان بعمل میآید ، ۱۳ چشمه آب ، ۱ کلپ بسیار معتبر ، و در اطراف و جوانب قصبه بر ساحل بحر استحكامات جسیمه بسیار متین و مستحکم ۵ آبنای را از هر طرف چنان محافظه نموده که مرور کشتیهای دشمن خیلی مشکلست و چونی های متعدد عسکری را ما لكست . اهالی این قصبه مرکب است از اسلام ، وروم . وارمنی، واسرائیلی و فرنگستانی که محله های هر جماعت جدا جدا میباشد . این قصبه بد فعات متعدده بآتش زده گیهای بسیار مدهشی گرفتار آمده ولی باز