Page 179

جلد پنجم ۱۴۱ کتاب الاقرار قال الحسن بن زیاد فی کتاب الاختلاف رجل قال لغیره‌ لک علی الف درهم الا خمسمائة و خمسمائة قال ابو یوسف رح علیه‌ جمیع الالف و لو قال علی خمسمائة و خمسمائة الا خمسمائة فالاستثناء جائز و علیه خمسمائة و الاستثناء من الخمسمائتین جمیعاً کذا فی الذخیرة (عالمگیری) گفته است حسن بن زیاد رح در کتاب اختلاف که اگر مردی گفت بدیگری که ترا بر من هزار درم است مگر پانصد و پانصد گفته است امام ابو یوسف رح که بر وی لازم است همه هزار درم و اگر گفت که بر من است پانصد و پانصد مگر پانصد پس استثناء آن روا است و بروی لازم است پانصد و استثناء آن از هر دو پانصد است همچنان که شده است در کتاب ذخیره و فی نوادر هشام رح عن محمد رح فی رجل قال لغیره لک علی الف درهم وضح الا مائة درهم نبهرجة ان فی قیاس قول ابی یوسف رح ینظر کم یستوی النبهرجة بالدنانیر فان کان یستوی کل مائة منها اربعة دنانیر ینظر کم یستوی الاربعة الدنانیر بالوضع فان کان یستوی ثمانین فعلیه تسع مائة و عشرون وضحا و قال محمد فاما فی قولی یلزمه الالف الوضع کلها و لو قال له علی الف درهم غلة الا مائة وضح فعلیه تسع مائة غلة فی قولهما جمیعاً کذا فی المحیط (عالمگیری) و در نوادر هشام رح از امام محمد رح روایت کرده است در باره مردی که دیگری را گفت که ترا بر من هزار درم غیش است مگر صد درم ناسره نبهرج که بدرستی درینصورت در قیاس قول امام ابو یوسف رح نظر کرده شود که چند درم غش دار برابر میشود در قیمت بادینارها پس اگر صد درم ناسره برابر میشد در قیمت با چهار دینار باز نظر کرده شود که چهار دینار با چند درم غیش برابر میشود پس اگر هشتاد درم غیش برابر چهار دینار میشد پس بر اقرار کننده نهصد و بیست درم غیش نهرجه بفتح نون و هاء و سكون باء موحده و جیم درم ناسره را گویند غیاث