{"book":"adl0158","page":179,"text":"جلد پنجم\n۱۴۱\nکتاب الاقرار\n\nقال الحسن بن زیاد فی کتاب الاختلاف رجل قال لغیره‌ لک علی الف درهم الا خمسمائة و خمسمائة\nقال ابو یوسف رح علیه‌ جمیع الالف و لو قال علی خمسمائة و خمسمائة الا\nخمسمائة فالاستثناء جائز و علیه خمسمائة و الاستثناء\nمن الخمسمائتین جمیعاً کذا فی الذخیرة (عالمگیری) گفته است حسن بن زیاد رح در کتاب اختلاف که اگر\nمردی گفت بدیگری که ترا بر من هزار درم است مگر پانصد و پانصد گفته است امام ابو یوسف رح\nکه بر وی لازم است همه هزار درم و اگر گفت که بر من است پانصد و پانصد مگر پانصد پس استثناء\nآن روا است و بروی لازم است پانصد و استثناء آن از هر دو پانصد است همچنان که\nشده است در کتاب ذخیره و فی نوادر هشام رح عن محمد رح فی رجل قال لغیره لک\nعلی الف درهم وضح الا مائة درهم نبهرجة ان فی قیاس قول ابی یوسف رح\nینظر کم یستوی النبهرجة بالدنانیر فان کان یستوی کل مائة منها اربعة دنانیر\nینظر کم یستوی الاربعة الدنانیر بالوضع فان کان یستوی ثمانین فعلیه تسع\nمائة و عشرون وضحا و قال محمد فاما فی قولی یلزمه الالف الوضع کلها و لو قال\nله علی الف درهم غلة الا مائة وضح فعلیه تسع مائة غلة فی قولهما\nجمیعاً کذا فی المحیط (عالمگیری)\nو در نوادر هشام رح از امام محمد رح روایت کرده است در باره مردی که دیگری را گفت که ترا بر من\nهزار درم غیش است مگر صد درم ناسره نبهرج که بدرستی درینصورت در قیاس قول امام\nابو یوسف رح نظر کرده شود که چند درم غش دار برابر میشود در قیمت بادینارها پس اگر صد درم\nناسره برابر میشد در قیمت با چهار دینار باز نظر کرده شود که چهار دینار با چند درم غیش برابر میشود\nپس اگر هشتاد درم غیش برابر چهار دینار میشد پس بر اقرار کننده نهصد و بیست درم غیش\n\nنهرجه بفتح نون و هاء و سكون باء موحده و جیم درم ناسره را گویند\nغیاث","chars":1526,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0158/00179.jpg","first_page":1,"last_page":363,"title":"Sirāj al-aḥkām fī muʻāmalāt al-Islām ‏سراج الاحكام فى معاملات الاسلام ‏","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0158/179","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0158/canvas/179","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0158/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0158_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}