Page 33

( ۳۰ ) تا وقتیکه عمل تلقيح الجدری ( خال چيچك ) در انگلستان و دیگر ممالك يورپ رواج نداشت مرض چيچك بشدتی عارض می شد که هزاران نفر مبتلای آن کشته می مردند چنانکه درین ايام در بعض بلاد ايشيا اين عمل رواج ندارد و مرض مذکور بشدت میباشد . در اکثر ممالك اين قانون جاری است که محبوسين و سپاهیان نظام را حکماً خال چیچک میزنند و تجربه ثابت کشته که مرض چيچك بانها کم عارض میشود . علاوه برین چون در چھاونی و بندیخانه پابندی قوانین حفظ الصحت كامل باشد حدوث مرض هيضه نيز کم بوقوع می آید وهيضه مرض مهلکی است که اكثریه مریض آن میرد – باید که چون رپوت اموات بدفتر از بهر اندراج برسد تحقیق سبب و محل آن بخوبی نموده شود زيرا كه اگر سبب موت مرض متعدی باشد احتیاط کرده بدفع آن بکوشند . و همچنین ولادت درج کتاب شود – و چون ولادت نسبت بموت فزونتر باشد بايد دانست که باشندگان آنمقام خوشحال و فارغ البال ميباشند – واگر برعکس بود احوال باشند گان آنجا خراب خواهد بود . در اكثر ممالك متمدن ثبت تعداد موت و ولادت به صحت تمام میشود و نتيجه آن هفته وار برای آگاهی عوام الناس شائع میگردد تا معلوم شود که ساکنين آنجا خوشحال اند و یا بمصیبتی گرفتار .