Page 239

۲۳۲ تقديم مصلحت عموم بر مصلحت مفردي امری نیست که تنها رجال بزرگ یا مقتدرين ملت آنرا بجا آورده بتوانند، زیرا رجال بزرگ تا زمانیکه از طرف خواص و عوام ملت تأييد و تقويه نشوند اعمال آنها را اثـ وجود اثری نیست چراکه فخر قائد بزرگ راجع باهتمام و اعمال حلقهای عسکر اوست و سیاسیون تا زمانیکه محررین و ارباب قلم و فکر او را متابعت ننمایند، و افکار وی را نشر ندهند، قائد و مدبر شده نمیتوانند تقديم مصلحت عموم را افراد عموم از بزرگان آسانتر مراعات کرده میتوانند. هرکس در حین اتیان کدام عملی اقلا اگر همین قدر در مدنظر گیرد که این عمل برای عموم نافع یا مضر است، هرگاه نافع بود و همترا بکار برد و الا مبنا حبات بر آونکنای مده است میتواند کار دیگریرا پیشه گیرد. جامعه به ساعت خیلی مشابهت دارد، هر پرزۀ آن وظائف خود را بکمال انتظام ایفا میکند، از ساعت تنها عقربهای وی ظاهر است. هرگاه این عقربها وقت مضبوط نشان داد فهمیده میتوانیم که هر یک از پرزه های آن وظائف خود را بدقت ایفا کرده است چنانچه عکس آن باهمال پرزه از آنها وظیفه خود را دلالت میکند. اقدامات عظیمۀ ملت