Page 193

۱۸۶ اگرچه فحوای آن امر محبوسیت منصبدار باشد، این اطاعت و انقیاد منصبدار را اگر بدقت به بینیم هیچ باعث کسر شان منصبدار نیست زیرا پولیس او را توقیف نمیدهد الاّ اگر کدام حرکت خلاف قانون شود پس انقیاد عین مدنیت مآبی و کمال شهامت نفس اوست. روزیکه بشر قوانین را علی السویه حرمت کرده و هیچ کدام از حدود معینۀ آن تجاوز نکند همان روزیست که باقصی ترین منازل انسانیت و سعادت رسیده میباشند، شرافت و عظمت شخص سرکشی از حکم نیست. بل شرافت و عظمت او متوقف بر مواظبت در ایفای وظایف خودش است، مقارنه کنیم بین کسیکه با وجود جلال و جاه ارادۀ عموم را احترام کند و بین کسیکه این اراده را احترام نداشته از قضا آن شذوذ گردن نخواهد، البته ظاهرست شخص دوم هر چند فقیر با شد مگر اعمال او بر شهامت و بزرگی نفس خودش دلالت میکند. می بینیم شخص اول اگر چه بواسطۀ بعضی فتنگی و حیلتها از شر تمرد خود که مجازات قانون است خلاصی یابد، مگر از جزای جامعه که فقدان اعتبار و حثیّت است بذریعۀ حیلت رهائی یافته نمیتواند، احترام و مکانت انسان