Page 271

جلد اول کتاب ادب القاضی ٢٦٢ آن شاهدان که بدرستیکه این نوشته فلان قاضی است بکشاید آن قاضی دویم آن نوشته را وبخواند آنرا بر مدعی علیه والزام کند بر مدعی علیه آن چیزی که در آن نوشته است اگر چند هیچ یک آن قاضی نویسنده نوشته بود عادل بودن شاهد انرا یعنی آن شاهدانرا که براصل حق مدعی بحضور او شاهدی داده اند و یا در آن نوشته آن قاضی که بسوی او نوشته شده آن شاهدانرا بعادل بودن و اگر نبود این هر دو امر یعنی نه قاضی نویسنده عادل بودن آن شاهدانرا نوشته بود و نه آن قاضی که بسوی او نوشته شده ایشانرا بعادل بودن بشناخت بپرسد آن قاضی که بسوی او نوشته شده از مردمان دیگر عادل بودن آن شاهدانرا اگر عادل بودن ایشان ثابت شد حکم کند قاضی بآن شاهده ایشان وشرط نکرد مصنف رحمة الله علیه در کتاب ظاهر شدن عادل بودن شاهدانرا برا گشودن آن نوشته و صحیح آنست که آن قاضی که بسوی او نوشته شده بکشاید آن نوشته را بعد از ثابت شدن عادل بودن شاهدان همچنین ذکر کرده است این حکم را امام خصاف رحمة الله علیه فلولقبل الثاني مع حضر خصمه جاز ولو سمع البینة على ان هذا كتاب القاضي فقرر يخص حضو النم فنظر الیه ثم قرة ولم يقبل الثانية لاشر قبول الكتاب پس اگر آن قاضی که بسوی او نوشته شده قبول کرد نوشته ا بغیر از حضور مدعی علیه روا میشود و اگر شنید شاهدانرا برانیکه این نوشته قاضی است بغیر از حضور مدعی علیه و این نوشته پس حاضر بودن مدعی علیه شرط قبول کردن آن شاهدانست مربونوشته نه شرط قبول کردن آن نوشته ذکر اجماعه عن محمد ان في قياس قول ابی حنیفة رح اذا جاء بکتاب مختوم ینبغی للقضا ان يحضر المدی عليه فإذا حضر سال الذی جاء بالكتاب هو الذی تدعى عليه فان قال نعم ساله بعد ذلك ادقيل في الكتاب وصاحب الكتاب قال صاحب الكتب سأله البيئة على انه كتاب القاضي وان قال ناهم الطالب وانا فلان بن فلان بن فلان فانه يسأل البينه انه فلان بن فلان بن فلان و ابن فلان او كله فان قام بینه على انکتا قبولا و مضى في حقه وكانت في الاحقنا بقيل تم فایده دربول کردن قاضی دوم نوشته قاضی نویسنده را فایده درانیکه بشاید بر قاضی انکه نوشته شده با وانکه حاضر کند مدعی علیه را و بپرسد از مدعی که این است. مدعیه که دعوی میکنی براو