Page 8

جلد چهارم ۳ کتاب دعوی عن ظهر القلب يكتب دعواه في الصحيفة ويدفعها فتسمع دعواه (درمختار و تكمله) اما تعریف دعوی پس دعوی در لغت قولیست که قصد میکند انسان بآن اثبات حق خود را بر دیگری و در شرع قولیست قبول کرده شده نزد قاضی یا نزد حَکَم در آنچیزیکه روا باشد محکم گردانیدن بآن بشرطهای آن وقصد میکند انسان بآن قول طلب حقی را از نزد دیگری یا قصد میکند بآن قول دفع کردن خصم را از حق خود اگر قادر بود انسان بر گفتن آن بزبان واگر قادر نبود بران پس کافیست نوشتن و آن قول را گفته است در کتاب خزانة المفتین که اگر مدعی عاجز بود از دعوی کردن که بزبان ظاهر کرده نمیتوانست مقصود دل خود را بنویسد دعوی خود را در کاغذ و دعوی کند از روی آن کاغذ پس دعوی او شنیده می شود ولو كان لسانه غير لسان القاضي يأخذ مترجماً وكذلك الشاهد والعدد في المترجم ليس بشرط في قول ابى حنيفة وابي يوسف رحمهما الله تعالى وكذا الاختلاف في رسول القاضي واشارة الاخرس في ما يسقط بالشبهات وفي ما لا يسقط كعبارة غيره حتى يستوفى القصاص باشارته و اشارته في ذلك تكون عبارته الا في الحدود الخالصة لله تعالى (قاضيخان) واگر زبان مدعی غیر از زبان قاضی بود بگیرد مدعی ترجمانی را که ترجمه کند از زبان او برای قاضی و همچنین اگر زبان شاهد مختلف باشد از زبان قاضی بگیرد ترجمانی را که ترجمه کند از زبان شاهد برای قاضی و عدد در ترجمه کننده شرط نیست که اگر یکی باشد هم کا فیست در قول امام ابو حنیفه و امام ابو یوسف رحمهما الله و همچنین اختلاف هی