Page 733

کتاب الدعوی جلد چهارم فایده مادر ولد مرد و بعد ازان فروشنده دعوای ولد را نمود آن کنیز که مادر آن ولد است وان ماتت الام فادعاه البایع و قد جاءت به لاقل من ستة اشهر يثبت النسب في الولد وحده للبایع و يرد الثمن كله في قول ابي حنيفة رحمة الله تعالى عليه هو الصحيح (هدايه) ولو كان المشتري باع الام او وهبها او رهنها اولی ذلك بها بطل جميع ذلك وردها على البایع کذا فی المبسوط (عالمگیری) و اگر مرد مادر آن ولد پس دعوی کرد آن ولد فروشنده و حال آنکه ولد آورده بود او را بکمتر از شش ماه ثابت میشود نسب فروشنده دران ولد و بگیرد او را فروشنده و پس بدهد تما بهای او را بخرنده در قول امام ابو حنیفه رح و همین قول صحیح است و اگر خرنده فروخته بود مادر آنولد را یا بخشیده بود او را یا گرو کرده بود او را یا به اجاره داده بود او را یا مکاتب کرد بود او را باطل است همه این عقده ها پس بدهد خرنده آن کنیز را بفروشنده همچنین ذکرکرده شده است در کتاب مبسوط فی الجامع الصغير اذا حبلت الجارية في ملك رجل فباعها فولدت في بيت فادعى البایع الولد قبل دعوة المشتري الام فهو ابنه ويرد عليه بحصت من الثمن عندها وحمة ما وعنده بكل الثمن هو الصحيح ولو كان المشترى اعتق الولد فدعوته باطلة والولد بحاله (قاضیخان هدای و در کتاب جامع صغیر ذکر کرده شده که اگر حامله شد کنیزی در ملک مردی پس فروخت او را و ولد آورد آن کنیز در ست خرند و پس فروشنده دعوی کرد آن ولد را در حالیکه آزاد کرده بود خرنده مادرآن ولد را پس آن ولد پسر فروشنده است و رد کند فروشنده بر خرنده حصه آنولد را از بها نزدصاحبان و نزد امام اعظم رد کند تمامی بها را و همین قول امام صحیح است و اگر خرنده آزاد کرده بود آن ولد را پس دعوی کرد آنرا فروشنده باطل است و مدیر کردن آن مانند آزاد کردن آن است ولو مات الولد في يد المشترى او قتل واخذ قيمته فادعاه البايع فدعوته باطلة وكذالك لوكان المشتري اخرج الولد عن ملكه فاعتقه الذي صار له او دبره اومات عنده ولوباعه المشتري او رهنه اود بر او کاتبه