{"book":"adl0014","page":733,"text":"کتاب الدعوی\nجلد چهارم\n\nفایده\nمادر ولد مرد و\nبعد ازان فروشنده\nدعوای ولد را\nنمود\n\nآن کنیز که مادر آن ولد است وان ماتت الام فادعاه البایع و قد جاءت به لاقل\nمن ستة اشهر يثبت النسب في الولد وحده للبایع و يرد الثمن كله في قول\nابي حنيفة رحمة الله تعالى عليه هو الصحيح (هدايه) ولو كان المشتري باع الام\nاو وهبها او رهنها اولی ذلك بها بطل جميع ذلك وردها على البایع کذا فی المبسوط (عالمگیری)\nو اگر مرد مادر آن ولد پس دعوی کرد آن ولد فروشنده و حال آنکه ولد آورده بود او را بکمتر\nاز شش ماه ثابت میشود نسب فروشنده دران ولد و بگیرد او را فروشنده و پس بدهد تما\nبهای او را بخرنده در قول امام ابو حنیفه رح و همین قول صحیح است و اگر خرنده فروخته بود\nمادر آنولد را یا بخشیده بود او را یا گرو کرده بود او را یا به اجاره داده بود او را یا مکاتب کرد\nبود او را باطل است همه این عقده ها پس بدهد خرنده آن کنیز را بفروشنده همچنین ذکرکرده\nشده است در کتاب مبسوط فی الجامع الصغير اذا حبلت الجارية في ملك رجل فباعها فولدت في بيت\nفادعى البایع الولد قبل دعوة المشتري الام فهو ابنه ويرد عليه بحصت من الثمن عندها وحمة ما\nوعنده بكل الثمن هو الصحيح ولو كان المشترى اعتق الولد فدعوته باطلة والولد بحاله (قاضیخان هدای\nو در کتاب جامع صغیر ذکر کرده شده که اگر حامله شد کنیزی در ملک مردی پس فروخت او را و ولد آورد\nآن کنیز در ست خرند و پس فروشنده دعوی کرد آن ولد را در حالیکه آزاد کرده بود خرنده مادرآن\nولد را پس آن ولد پسر فروشنده است و رد کند فروشنده بر خرنده حصه آنولد را از بها نزدصاحبان\nو نزد امام اعظم رد کند تمامی بها را و همین قول امام صحیح است و اگر خرنده آزاد کرده بود آن\nولد را پس دعوی کرد آنرا فروشنده باطل است و مدیر کردن آن مانند آزاد کردن آن است\nولو مات الولد في يد المشترى او قتل واخذ قيمته فادعاه البايع فدعوته باطلة وكذالك لوكان المشتري\nاخرج الولد عن ملكه فاعتقه الذي صار له او دبره اومات عنده ولوباعه المشتري او رهنه اود بر\nاو کاتبه","chars":1708,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0014/00733.jpg","first_page":1,"last_page":917,"title":"Sirāj al-aḥkām fī muʻāmalāt al-Islām / taʼlīf-i kitāb-i mustaṭāb bi-saʻy-i Mīr ʻAlī Jān Khān va ʻAbd al-Rāziq Khān ; bi-taṣḥīḥ-i faz̤āyil va favāz̤ilʹnishānān-i ʻulamā-yi mutabaḥḥirīn-i mīzān al-taḥqīqāt-i sharʻīyah bi-saʻy va ihtimām-i Muḥammad Sarvar Khān سراج الاحکام فى معاملات الاسلام","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0014/733","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0014/canvas/733","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0014/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0014_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}