Page 706

جلد چهارم ۶۴۴ کتابت دعوی بود که فلان مرده است و او را صاحبان دین است یا قاضی نشناخت مدعیانرا بصلاح و خوا یا تامل بود دل قاضی باینکه ایشان راستگویند و ورثه از جمله کسانی بود که برایشان بیم هلاک کردن مال بود پس بنابر استحسان باکی نیست قاضی را که موقوف کند ترکه را چند روزی و همچنین است حکم آن کسیکه دعوی کند وصیت کردن مرده را برای خود همچنین ذکر شده است در شرح ادب قاضی تصنیف امام خصاف تم اذا کان الدین بين ثلاثة على انسان فغاب اثنان وحضر الثالث وطلب نصيبية الجبر الدين على الدفع ( فصول عمادی) اگر دینی میان سه کس مشترک بود بر شخصی پس غائب شدند دومی ایشان و حاضر شد سوم ایشان و طلب کرد حصه خود را جبر کرده میشود دیندار بدادن حصه او لوان رجلا قدم رجلا الى القاضي قال ان ابي فلانا مات وله شر وارثا غيري و له على هذا كذا كذا من المال فان القاضي يسال المدعى عليه عن لك فان اقر بجميع ما ادعى صح اقراره وامره بتسليم الدين والعين فاما اذا انكر فان اقام المدعى بينة قبلت بينته وامر المدعى عليه بتسليم الدين والعين جميعا وان لم يكن للمدعى بينة واراد ان يحلف المدعى عليه على ما ادعى ذكر الخصاف انه روى عن بعض اصحابنا انه لا يحلف قال الخصاف ج فيها قول آخر يحلف كذا في المحيط ( عالمگيري ) اگر مردی اورد مردیرا نزد قاضی و گفت که پدر من که فلان است مرده است و وارثی غیر از من نگذاشته است و مرا و را بر این مرد ینقدر اینقدر مال است پس بدرستی قاضی بپرسد مدعی علیه را از دعوی او پس اگر اقرار کرد به انچیز یکه دعوی کرده است صحیح شد اقرار او و امر کرد میشود بسپردن آن دین و انمال معین و اگر منکر شد پس گذرانید مدعی گواهان را قبول کرده میشود گواهان او و امر کرده می شود عمدا که شان بر کسی اگر بشراکت بود و شریک ایشان غایب شد و یکی ایشان حصه خود را بخوابت