Page 692

جلد چهارم ۶۸۳ کتاب دعوی پس حق برای آب باران میشود و نیست مرا و راحق جاری کردن آب غسل و وضو و اگر بیان کردند که حق او برای آب غسل و وضوست پس حق همچنان میشود که گواهان بیان کرده اند و نیست مرا و راحق جاری کردن آب باران دران واگر گواهان گفتند که اورا حق آب و آبست و بیان آب باران یا غیر آب باران را نکردند صحیح میشود گواهی ایشان و معتبر قول صاحب سراست باسوگندش در اینکه حق او برای آب بارانست برای آب وضوء و آب مستعمل است و بعض مشایخ ما ره گفته اند که قبول کرده نمیشود این گواهی او درباره آبرو قبوول کرده میشود درباره راه همچنین ذکر شده است در کتاب محیط سرخسی و اگر مدعی را سگز گواهان نبود سوگند داد میشود صاحب سراي را و حکم کرده میشود در آن بمنع آوردن او را سوگند همچنین ذکر شده است در کتاب حاوی وفي نوادر هشام قال سألت محمد ر عن رجل على جل اد ان محرى مانه في بستانه لم يكن الما جاريا يوم خصما تشهد شاهدان انه كان جا رياني بستان هذا امرة الکان ابويوسف لا يجيز هذه الشهادة وكان ابو حنيفة لا يجيزها الا انيشهد واله بالملك والحق وهو قول محمدرح ولوشهد لا على اقرار المدعى عليه بذلك جاز في قولهم جميع كذا في المحيط «عالمگیر» در نوادر امام هشام رح گفته است که پرسیدم امام محمد رح را از حکم مردی که برد دیگری دعوی کرد که جای جاری شدن آب من در باغ تست و حال آنکه آب جاری نبود در روز دعوی ایشان پس گواهی دادند دو گواه که بدرستی آب جاری بود در باغ اینمرد در روز پس این گواهی رو است یا نه گفت امام محمرح امام ابویوسف روا نمیداشت این گواهی را و امام ابوحنیفه ره رو ا نمیداشت انرا نا که شاهدی نداده باشند بلک حق همچنین قول امام محدست اگر واهی دادند با اقرار مدعی لیس این گواهی رو است در قول همه ایشان همچنین ذکر شده است در کتاب محیط رجل في ارض رجل يسيل ملا فاختلفا في ذلك فالقوول قول صاحب الماء الا ان تقیم صاحب الارض بينة ان النهر ملكه وكذلك اذا لم يكن جاريا وقت الخصومة الا انه علم انه كان يجرى إلى ارض هذا الرجل قبل ذلك كان القول قول صاحب الماء واصلا بالنهر الا ان يقيم صاحب الارض بينة أن النهر ملكه واذا لم يكن جاريا إلى ارض هذا الله