Page 583

جلد چهارم ۵۷۴ کتاب الدعوی او ودیعة او اجارة ونحوها در روایة در مختار، و اگر گذرانید خارج گواهانرا بملک مطلق بدون بیان سبب ملک و ذوالید گواهان گذرانید بخریدن از خارج درین صورت ذوالید بان بهتر است از خارج باتفاق علماء مگر ذوالید بهتر نیست وقتیکه دعوی کند خارج برذوالید فعلی را مانند غصب یا ودیعت یا اجاره و مانند آن در یک روایت وان اقامر كل واحد منهما البينة على الشراء من الآخر ولا تريا معهما تها تتوت البينتان وتترك الدار في يد ذي الید (هدايه) وايضا هذه المسئلة فيما قال شیخ الاسلام في مبسوطه اذا ادعی کل واحد منهما تلقى الملك من جهة صاحبه كدار في يد رجل جاء رجل وادعی انه اشتراها من ذي الید بالف درهم ونقده الثمن وادعی ذوالید انه اشتراها من الخارج بخمسمائة درهم ونقده الثمن واقاما جميعا البينة على ما ادعيا فهذا لا يخلو من اربعة اوجه ان لم يؤرخا او ارخا و تاریخهما على السوا أو ارخا واحد هما اسبق او ارخ احدهما دون الآخر فعلی قول ابي حنيفة وابي يوسف رح تها ترت البينتان وتترك الدار في يد ذي اليد قضاء ترك لاقضاء استحقاق سواء شهد الشهود بالشراء والقبض جميعاً او شهدوا بالشراء ولم يشهدوا بالقبض (عینی) واگر گذرانید هر کدام از خارج و ذوالید گواهان بر خریدن از دیگری خود و بیان تاریخ با ایشان نبود باطل میشود شاهدان هر دوی ایشان و گذاشته میشود آن سرای در دست ذوالید و شرح این مسئله در آن چیزی که گفته است شیخ الاسلام در کتاب مبسوط خود اینستکه اگر دعوی نمود هر کدام از خارج خارج گواهان گذارنده بملک مطلق و ذوالید گواهان گذارند بخریدن از خارج هر کدام از ذوالید و خارج دعوی خریدن از دیگری کنند