Page 552

جلد چهارم ۵۳۳ کتاب دعوی اعتباری نیست و در کتاب مبسوط چیزی ذکر شده است که دلالت می کند برانیکه صاحب تاریخ پیشتر بهتر است بعد ازان مصنف کتاب جامع الفصولین قوت داده است روایت اول را من میگویم که در کتاب نورالعین ذکر شده است از قاضیخان که دو مدعی دعوی کردند خریدان از دو کس حکم کرده می شود بآن بدو نصف میان ایشان و اگر هر دوی ایشان تاریخ گفته بود و تاریخ یکی ایشان پیشتر بود پس وی بهتر است بحق دار بودن در ظاهر روایت و لو وقتت احدی البينتين وقتا ولم يوقت الأخرى تقضى بينهما نصفين (هدايه) اتفاقا (رد المحتار) يعنى اذا ادعى الخارجان شراء كل واحد من رجل آخر واقاما البينة ووقت احد البينتين دون الاخرى قضى بينهما نصفين (نتائج الافكار) واگر بیان وقت را کرد گواهان یکی از دو مدعی و بیان وقت را نکرد گواهان مدعی دیگر حکم کرده شود درمیان هر دو مدعی بدو نصف باتفاق یعنی اگر دعوی کردند دو خارج خریدن چیزی را هر کدام از مرد دیگر و گذرانیدند گواهان را و بیان تاریخ را نمود گواهان یکی از دو مدعی نه گواهانا دیگر حکم کرده شود در میان هر دو مدعی بدو نصف فان كان لاحد هما قبض فالاخرى اولى المجاين ادعيا ولاحدهما يد فانه يقضى للخارج منهما (قاضيخان) ثم لا بد من ذكر المدعى و شهود هما يفيد ملك بايعه ان لم يكن المبيع فى يد البايع الدريمر) بان يسهند انه اشتراها من فلان هو يملكها (رد المحتار) واگر یکی از دو مدعی را قبض آن چیز فروخته شده بود پس شاهدان دیگر ایشان بهتر است چنان که دو فروشنده که دعوی کنند و یکی از ایشان ذوالید باشد که در آن صورت حکم کرده شود برای خارج از ایشان پس ندانکه چاره نیست از ذکر کردن مدعی و گواهان آن چیز را که ثابت کند ملک فروشنده اورا اگر آن چیزی فروخته شده در دست فروشنده نبود باین طریق که گواهی بدهند که خریده است این چیز را از فلان و آن فلان مالک آن بود