Page 231

جلد چهارم ۲۲۶ کتاب الدعوی و لوحلف بالله ماله علی اداء هذه الالف التي يدعي كان صادقا في يمينه ولوكان عليه الف حالة وهومعسرلا يسعه ان يحلف بالله ماله علي هذا التي يدعي حتي لوحلف بطلاق ليس علي هذه الالف وهو معسر يقع الطلاق (قاضیخان) مردی دعوی کرد بر مردی هزار درهم را و مدعا علیه میدانست که این هزار درم نیسه است و می ترسید که اگر اقرار بکنم بهزار درم و دعوای مده را بکنم منکر میشود مدعی از مدة و طلب میکند از من هزار درم را فی الحال پس حیلة مدعی علیه در ینصورت این است که بگوید بقاضی که بپرس از مدعی که این هزار درم عهده است یا در حال اگر پرسید قاضی از مدعی و گفت مدعی که این هزار درم فی الحال است طلب کند سوگند دادن مدعا علیه را پس مدعا علیه را که سوگند کند که بالله که نیست مردعی را برسن آن هزار در میکه دعوی میکند آنرا و اگر سوگند کرد که بالله که نیست بر من ادا کردن آن هزار درمیکه دعوی میکند آنرا وی صادق میشود در سوگند خود و اگر بر مدعی علیه هزار درم فی الحال باشد و حال آنکه مدعا علیه نادار باشد روا نیست اورا که سوگند کند که بالله که نیست بر من این هزار در میکه دعوی میکند پس اگر سوگند کرد بطلاق که نیست این هزار درم برمن و حال آنکه وی نادار بود واقع می شود طلاق او ولوكان عليه الف مؤجلة فحلف بالله ما له اليوم قبله حق قالوا ان لم يكن من قصده اللواء للعدة وانمايريد بهذا دفع المطالبة يرجي ان لا يكون به بأس لا ينبغي للقاضي ان يكتفى بهذ اليمين بل يحلفه بالله ماله قبله اليوم شيئ قال الفقيه ابوالليث رحمة الله عليه هذه المسألة دليل على ان قول المدعى عليه ماله قبله اليوم حق لا يكون منه اقرار