Page 229

جلد چهارم ۲۲۲ کتاب دعوی نمیشد آن وارث دیگر را که سوگند بدهد مدعا علیه را زیرا که وارث قایم مقام مورث است و مورث سوگند نمیداد مدعی علیه را مگر یکمرتبه رجلا دعى على ميت دينا فاحضر وارثا واحدا فانكر فاستحلف على العلم فحلف ثم اراد المدعي ان يستحلف وارثا آخر كان له ذلك لان الناس يتفاوتون في اليمين ولان الوارث يستحلف على العلم وربما لا يعلم الاول بدين الميت ويعلم الثانی (قاضیخان) مردی دعوی کرد بر مرده دینی را و حاضر کرد یک وارث آن مرده را پس منکر شد وارثش و طلب کرد مدعی سوگند وارث را بعلم پس سوگند کرد بعد از ان اراده کرد مدعی که سوگند بدهد وارث دیگر او را میرسد مر مدعی را این سوگند دادن بده دلیل اول اینکه مردم تفاوت دارند در سوگند کردن دوم اینکه وارث سوگند میکند بعلم و بسیار بار عالم نمیباشد وارث اول بدین آنمرده و عالم میباشد بآن وارث دوم ولو كان عليه دين فانكر وحلف بالله ليس له علي شئ وحرك لسانه بالاستثناء بحيث لا يسمع لم يكن ذلك استثناء (قاضیخان) واگر بر شخصی دین باشد پس منکر شود و سوگند بخورد با بنطریق که بالله که نیست مدعی را بر من چیزی و حرکت بدهد زبان خود را با انشا الله گفتن بطریقی که شنیده نمی شد پس معتبر نمیشود آن انشا الله گفتن ولو حلف واشار با صبعه في كمه الى رجل غير المدعي بالله ماله علي شئ لم يكن حانثاديانة ويكون حانثا قضاء حتى لو كانت يمينه بالطلاق يقع الطلاق قضاء (قاضيخان) واگر سوگند کرد