Page 192

باب ١١ جلد چهارم ١٨٤ کتاب دعوی المديون ادعى على الابن ان اباه قد قبض منه الدين او عرض المديون فقال قد يكون علی انسان دين ثم لا يبقی باعتبار ان صاحب الدين يقبضه الى منه وانا لا احب ان اقر بشئ مخافة ان يلزمني ثم اراد استحلافہ حينئذ يحلف الابن على العلم بالله ما تعلم ان اباك قد قبض المال (خزانة المفتين ) و همچنین اگر گواهان گذرانید آن پسر آن دین سوگند داده نشود پسر را بقبض کردن پدر او آن دین را و اگر هم اقرار کرد مدیون بدین و دعوی کرد بر پسر که پدر تو قبض کرده است از من دین خود را یا عرض کرد و گفت مدیون که گاهی بر انسان دین میباشد بعد از ان باقی نمی ماند آن دین بسبب آنکه صاحب دین قبض میکند آنرا از مدیون و من دوست ندارم اقرار کردن را بچیزی از ترس اینکه لازم میشود بر من چیزی واراده کرد سوگند دادن پسر را پس در ینوقت سوگند داده شود پسر را بعلم که بالله که تو عالم نیستی باینکه پدر تو قبض کرده است دین خود را وان وقعت الدعوى على فعل المدعى عليه من وجه وعلى فعل الغير من وجه بان قال اشتريت مني او استاجرت مني او استقرضت مني فان في هذه الافعال فعله وفعل غيره فانها تقوم باثنين ففي هذه الصور يحلف على البتات (خزانة المفتين وعالمگيري) واگر دعوی بفعل مدعی علیه بود از یکوجه و بفعل غیر او از دیگر وجه مانند اینکه بگوید که خریده ئی از من یا باجاره گرفته ئی از من یا قرن گرفته ئی از من پس درین افعال فعل مدعی علیه و فعل غیر اوست زیرا که این افعال حاصل می شود بفعل دوکس پس درین صورت ہا سوگند داده می شود منکر را بر قطع و کذا الوكيل بالبيع اذا باع وسلم الى المشتري ثم يقول ان الموكل قبض الثمن ويجحده الموكل فالقول قول الوكيل مع يمينه فاذا حلف برئ المشتري ولا يحلف الوكيل