Page 190

جلد چهارم ۱۸۵ کتاب دعوی او بعلم و حکم کرده میشود بر او وقتی که منع آورد از سوگند کردن رجل ادعی عينا في يدي رجل واراد استحلاف المدعى عليه فان قال المدعى عليه العين في يدى بميراث وعلم القاضي ذلك اولم يعلم واقر المدعي بذلك ولم يقر و لكن اقام المدعي بينة على ذلك ففي هذه الوجوه كلها التحليف على العلم يحلف المدعى عليه بالله ما تعلم ان عليك تسليم هذا العين الى هذا المدعي وان لم يعلم القاضي حقيقة الحال ولا اقر المدعي بذلك لا اقام المدعي عليه بينة على ذلك القاضي يحلفه البتة فان طلب المدعى عليه من القاضي ان يحلف المدعي ما وصل اليه من جهة الميراث فالقاضي يحلفه على العلم بالله ما تعلم انه وصل اليه بالميراث فان حلف المدعي على ذلك انتهى لوصول الى المدعى عليه لجهة الميراث فيستحلفه حينئذ البتة وان نكل صار مقرا انه وصل اليه من جهة الميراث فيحلف المدعى عليه حينئذ على العلم هكذا في المحيط (عالمگيري) مردی دعوی کرد مالی را که در دست مردی بود و اراده کرد مدعی سوگند دادن مدعی علیه است اگر گفت مدعی علیه که آنمال در دست منست بسبب میراث و حال اینکه میدانست قاضی با نکه در دست مدعی علیه است بسبب میراث یا نمیدانست و اقرار میکرد مدعی بآن یا نمیکرد ولیکن گذرانید مدعی علیه گواها نرا بران پس در تمامی صورتها سوگند دادان بعلمت پس سوگند داده شود مدعی علیه که قسم ست ترا بخدا یتعالی که عالم نیستی که واجب است بتو سپردن آنمال به اینمد عی و اگر نمیدانست قاضی حقیقت حال او اقرار کرده بود مدعی بآن و نه گواهان گذرانید مدعی علیه بر ان پس قاضی سوگند بدهد قطعی پس اگر طلب کند مدعی علیه از قاضی سوگند کردن مدعی را که نرسیده است این مال بمن از جهت میراث پس قاضی سوگند بدهد مدعی علم ارا که بالله که تو عالم نیستی که رسیده است این مال بمدعی علیه از جهت میراث پس اگر سوگند کرد مدعی بآن